„Słoneczny czwartek. O Polakach po wojnie” | Prelekcja prof. Marcina Zaremby i koncert - Instytut Pileckiego

Plakat cyklu z tytułem Blask i ból. Po bokach zdjęcia prof. Marcina Zaremby i muzyków.

wykład

07.05.2026 (CZW) 18.00

„Słoneczny czwartek. O Polakach po wojnie” | Prelekcja prof. Marcina Zaremby i koncert

Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Blask i Ból” – wieczór, który łączy refleksję historyczną z muzyką na żywo.

„Słoneczny czwartek. O Polakach po wojnie”.

II wojna światowa pozostawiła Polskę i jej społeczeństwo w stanie głębokiego zniszczenia. Skutki okupacji, ubóstwo, głód, widmo dominacji Związku Sowieckiego oraz lęk przed kolejnym konfliktem potęgowały społeczne napięcia, nierzadko prowadząc do dramatycznych wydarzeń.

Jak przebiegało tworzenie nowego systemu w kraju zrujnowanym wojną? Jak wyczerpane społeczeństwo reagowało na narzuconą władzę? Jak układały się relacje między Polakami a ich sąsiadami? O powojennej rzeczywistości, z którą mierzyli się mieszkańcy Polski „wyzwolonej” przez Armię Czerwoną, opowie prof. Marcin Zaremba z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, autor głośnej książki „Wielka Trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys”, której drugie wydanie ukaże się nakładem wydawnictwa Znak w kwietniu 2026 roku.

Koncert

Spotkaniu towarzyszyć będzie koncert na flet i harfę w wykonaniu Sylwii Lorenc i Magdaleny Miłaszewskiej-Delimat.

  • Antonio Vivaldi – Zima (cz. 2 koncertu skrzypcowego z cyklu „Cztery pory roku”)
  • Edvard Grieg – Poranek (Peer Gynt Suite nr 1, op. 46)
  • Erik Satie – Gymnopedie nr 1
  • Felix Mendelssohn – Pieśń wiosenna (Pieśni bez słów, op. 62 nr 6)
  • Johann Sebastian Bach – Aria na strunie G (Suita orkiestrowa nr 3 D-dur, BWV 1068)
  • Camille Saint-Saëns – Łabędź (z suity „Karnawał zwierząt")
Plakat cyklu z tytułem Blask i ból. Po bokach zdjęcia prof. Marcina Zaremby i muzyków.

MARCIN ZAREMBA – historyk i socjolog, profesor Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego. Specjalizuje się w historii społecznej komunistycznej Polski. Jego książka „Wielka Trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys" (2012) zdobyła liczne nagrody. Autor ponad 70 publikacji naukowych, stały współpracownik tygodnika „Polityka".

SYLWIA LORENC – absolwentka Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie (klasa fletu prof. Elżbiety Dastych-Szwarc). Pierwsza flecistka i solistka Orkiestry Koncertowej Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego, muzyk kwintetu dętego „Favori". Laureatka Złotego Dobosza (2004). Koncertuje w kraju i za granicą, regularnie uświetniając swoją muzyką uroczystości państwowe i rządowe.

MAGDALENA MIŁASZEWSKA-DELIMAT – harfistka, absolwentka Akademii Muzycznej w Warszawie (klasa prof. Urszuli Mazurek). Od 1995 roku związana z Reprezentacyjnym Zespołem Artystycznym Wojska Polskiego. Współpracuje m.in. z Warszawską Operą Kameralną i Państwowym Zespołem Pieśni i Tańca „Mazowsze". Koncertuje solo oraz w składach kameralnych.


BLASK I BÓL

Nowy cykl spotkań w Galerii w Domu Bez Kantów poświęcony będzie wybranym obrazom z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski. Jego założeniem jest kontakt z prezentowanymi treściami nie tylko na poziomie intelektualnym, lecz także poprzez emocje i osobiste przeżycia.

Każde spotkanie będzie miało dwuczęściową formułę: pierwszą część stanowi prelekcja, drugą – koncert muzyki klasycznej. Zaproszeni goście – naukowcy oraz przedstawiciele instytucji badawczych – przybliżą konkretne postaci i wątki z historii XX wieku, natomiast muzycy dopełnią tę opowieść starannie dobranym repertuarem, korespondującym z tematyką wykładu.

W kolejnych tygodniach usłyszymy m.in. utwory Johanna Sebastiana Bacha, Fryderyka Chopina, Roberta Schumanna, Edwarda Elgara, Georga Philippa Telemanna i Henryka Wieniawskiego. Towarzyszyć nam będą brzmienia skrzypiec, harfy, wibrafonu i saksofonu.


Pełny program cyklu (kliknij). 

Zobacz także

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Wydarzenie

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Mosty solidarności. Ukraińcy ratujący Polaków w czasie „antypolskiej akcji" OUN i UPA na Wołyniu i w Galicji Wschodniej | Wykład dr. hab. Damiana Markowskiego
    Grafika wydarzenia.

    Wydarzenie

    Mosty solidarności. Ukraińcy ratujący Polaków w czasie „antypolskiej akcji" OUN i UPA na Wołyniu i w Galicji Wschodniej | Wykład dr. hab. Damiana Markowskiego

    8 października 2026 r. zapraszamy do warszawskiej Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów na wykład dr. hab. Damiana Markowskiego poświęcony postawom Ukraińców niosących pomoc Polakom w czasie tragicznych wydarzeń na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Prelekcji będzie towarzyszył koncert muzyki klasycznej.

  • Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum

    konferencja

    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

    W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.