Prelekcja dr. Jerzego Rohozińskiego: „Polacy i pierwsza bruzda w kazachskim stepie" | BLASK I BÓL - Instytut Pileckiego

wykład

12.03.2026 (CZW) 18.00

Prelekcja dr. Jerzego Rohozińskiego: „Polacy i pierwsza bruzda w kazachskim stepie" | BLASK I BÓL

Anna Stawska miała 6 lat, gdy w sierpniu 1936 r. została deportowana z rodzicami z Ukraińskiej SRR do Kazachstanu. Dziś, jako kilkudziesięcioletnia świadek historii, opowiada o tym, co zapamiętała – pierwszą zimę, „operację polską" NKWD, pierwsze zbiory.

Zapraszamy na wykład dr. Jerzego Rohozińskiego. Punktem wyjścia prelekcji będzie prezentacja fragmentu notacji (nagrania video) z Panią Anną Stawską.

Co jej wspomnienia mówią nam o zbiorowej pamięci Polaków zesłanych w stepy Kazachstanu? Fragment jej relacji, który wspólnie obejrzymy, będzie punktem wyjścia do rozmowy o zsyłkach – jednym z najmniej znanych rozdziałów sowieckiego terroru.

Prelekcję poprowadzi dr Jerzy Rohoziński, historyk i antropolog kultury z Instytutu Pileckiego, który w 2018 r. zbierał relacje wśród mieszkańców polskich wsi w obwodzie akmolińskim i który poświęcił temu tematowi książkę „Pionierzy w stepie? Kazachstańscy Polacy jako element sowieckiego projektu modernizacyjnego".


Kiedy? 12 marca (czwartek) godz. 18:00
Gdzie? Galeria Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów, Krakowskie Przedmieście 11, Warszawa


Dr Jerzy Rohoziński:

Doktor nauk humanistycznych, historyk, antropolog kultury, adiunkt w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami (Instytut Pileckiego). Interesuje się historią społeczno-religijną Rosji carskiej i ZSRS.

Autor książek:
– „Święci, biczownicy i czerwoni chanowie. Przemiany religijności muzułmańskiej w radzieckim i poradzieckim Azerbejdżanie" (wydanie FNP, nagroda „Przeglądu Wschodniego" 2005 r.)
– „Bawełna, samowary i Sartowie. Muzułmańskie okrainy carskiej Rosji 1795–1916" (nominacje „Identitas" i „Academia" 2016 r.)
– „Gruzja. Początki państw"
– „Narodziny globalnego dżihadu"
– „Najpiękniejszy klejnot w carskiej koronie. Gruzja pod panowaniem rosyjskim 1801–1917"

Badania prowadzone w Instytucie Pileckiego zaowocowały publikacją „Pionierzy w stepie? Kazachstańscy Polacy jako element sowieckiego projektu modernizacyjnego" (2021).
Odznaczony Złotą Odznaką Zasługi Związku Sybiraków, członek Polsko-Kazachstańskiej i Polsko-Uzbeckiej Komisji Historyków.


BLASK I BÓL

Nowy cykl spotkań w Galerii w Domu Bez Kantów poświęcony będzie wybranym obrazom z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski. Jego założeniem jest kontakt z prezentowanymi treściami nie tylko na poziomie intelektualnym, lecz także poprzez emocje i osobiste przeżycia.

Każde spotkanie będzie miało dwuczęściową formułę: pierwszą część stanowi prelekcja, drugą – koncert muzyki klasycznej. Zaproszeni goście – naukowcy oraz przedstawiciele instytucji badawczych – przybliżą konkretne postaci i wątki z historii XX wieku, natomiast muzycy dopełnią tę opowieść starannie dobranym repertuarem, korespondującym z tematyką wykładu.

W kolejnych tygodniach usłyszymy m.in. utwory Johanna Sebastiana Bacha, Fryderyka Chopina, Roberta Schumanna, Edwarda Elgara, Georga Philippa Telemanna i Henryka Wieniawskiego. Towarzyszyć nam będą brzmienia skrzypiec, harfy, wibrafonu i saksofonu.


Już dziś zapraszamy na kolejne spotkanie 26 marca, podczas którego Kamil Kopera z Instytutu Pileckiego przedstawi historię Michała Stasiuka – jednego z bohaterów wystawy «Zawołani po imieniu». Spotkaniu będzie towarzyszył koncert muzyki poważnej. 

Pełny program cyklu na postronie (kliknij). 

 

Zobacz także

  • Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum

    konferencja

    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

    W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.

  • Spacer śladami Powstania Warszawskiego
    Grafika wydarzenia

    Wydarzenie

    Spacer śladami Powstania Warszawskiego

    19 września br. zapraszamy na spacer po Starym Mieście śladami Powstania Warszawskiego, poprowadzony przez dr. Łukasza Mieszkowskiego – wicedyrektora Instytutu Pileckiego ds. Historii w Przestrzeni Publicznej.

  • Fałszywy obraz „wyzwolenia”. Debata o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku
    Grafika promująca debatę „Fałszywy obraz «wyzwolenia»” o sowieckiej agresji na Rzeczpospolitą 17 września 1939 r.; czarno-białe zdjęcie żołnierzy sowieckich przy lokomotywie oraz informacje o wydarzeniu w Instytucie Pileckiego.

    Wydarzenie

    Fałszywy obraz „wyzwolenia”. Debata o sowieckiej dezinformacji wokół 17 września 1939 roku

    17 września, w rocznicę rosyjskiej agresji na Polskę w Instytucie Pileckiego w Warszawie odbędzie się debata ekspercka poświęcona mechanizmom propagandowym towarzyszącym zbrojnej napaści Związku Sowieckiego na Polskę w 1939 roku oraz ich współczesnym kontynuacjom w polityce Federacji Rosyjskiej.