Prelekcja dr. Jerzego Rohozińskiego: „Polacy i pierwsza bruzda w kazachskim stepie" | BLASK I BÓL - Instytut Pileckiego
wykład
12.03.2026 (CZW) 18.00
Prelekcja dr. Jerzego Rohozińskiego: „Polacy i pierwsza bruzda w kazachskim stepie" | BLASK I BÓL
Anna Stawska miała 6 lat, gdy w sierpniu 1936 r. została deportowana z rodzicami z Ukraińskiej SRR do Kazachstanu. Dziś, jako kilkudziesięcioletnia świadek historii, opowiada o tym, co zapamiętała – pierwszą zimę, „operację polską" NKWD, pierwsze zbiory.
Zapraszamy na wykład dr. Jerzego Rohozińskiego. Punktem wyjścia prelekcji będzie prezentacja fragmentu notacji (nagrania video) z Panią Anną Stawską.
Co jej wspomnienia mówią nam o zbiorowej pamięci Polaków zesłanych w stepy Kazachstanu? Fragment jej relacji, który wspólnie obejrzymy, będzie punktem wyjścia do rozmowy o zsyłkach – jednym z najmniej znanych rozdziałów sowieckiego terroru.
Prelekcję poprowadzi dr Jerzy Rohoziński, historyk i antropolog kultury z Instytutu Pileckiego, który w 2018 r. zbierał relacje wśród mieszkańców polskich wsi w obwodzie akmolińskim i który poświęcił temu tematowi książkę „Pionierzy w stepie? Kazachstańscy Polacy jako element sowieckiego projektu modernizacyjnego".
Kiedy? 12 marca (czwartek) godz. 18:00
Gdzie? Galeria Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów, Krakowskie Przedmieście 11, Warszawa
Dr Jerzy Rohoziński:
Doktor nauk humanistycznych, historyk, antropolog kultury, adiunkt w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami (Instytut Pileckiego). Interesuje się historią społeczno-religijną Rosji carskiej i ZSRS.
Autor książek:
– „Święci, biczownicy i czerwoni chanowie. Przemiany religijności muzułmańskiej w radzieckim i poradzieckim Azerbejdżanie" (wydanie FNP, nagroda „Przeglądu Wschodniego" 2005 r.)
– „Bawełna, samowary i Sartowie. Muzułmańskie okrainy carskiej Rosji 1795–1916" (nominacje „Identitas" i „Academia" 2016 r.)
– „Gruzja. Początki państw"
– „Narodziny globalnego dżihadu"
– „Najpiękniejszy klejnot w carskiej koronie. Gruzja pod panowaniem rosyjskim 1801–1917"
Badania prowadzone w Instytucie Pileckiego zaowocowały publikacją „Pionierzy w stepie? Kazachstańscy Polacy jako element sowieckiego projektu modernizacyjnego" (2021).
Odznaczony Złotą Odznaką Zasługi Związku Sybiraków, członek Polsko-Kazachstańskiej i Polsko-Uzbeckiej Komisji Historyków.
BLASK I BÓL
Nowy cykl spotkań w Galerii w Domu Bez Kantów poświęcony będzie wybranym obrazom z historii społecznej dwudziestowiecznej Polski. Jego założeniem jest kontakt z prezentowanymi treściami nie tylko na poziomie intelektualnym, lecz także poprzez emocje i osobiste przeżycia.
Każde spotkanie będzie miało dwuczęściową formułę: pierwszą część stanowi prelekcja, drugą – koncert muzyki klasycznej. Zaproszeni goście – naukowcy oraz przedstawiciele instytucji badawczych – przybliżą konkretne postaci i wątki z historii XX wieku, natomiast muzycy dopełnią tę opowieść starannie dobranym repertuarem, korespondującym z tematyką wykładu.
W kolejnych tygodniach usłyszymy m.in. utwory Johanna Sebastiana Bacha, Fryderyka Chopina, Roberta Schumanna, Edwarda Elgara, Georga Philippa Telemanna i Henryka Wieniawskiego. Towarzyszyć nam będą brzmienia skrzypiec, harfy, wibrafonu i saksofonu.
Już dziś zapraszamy na kolejne spotkanie 26 marca, podczas którego Kamil Kopera z Instytutu Pileckiego przedstawi historię Michała Stasiuka – jednego z bohaterów wystawy «Zawołani po imieniu». Spotkaniu będzie towarzyszył koncert muzyki poważnej.
Pełny program cyklu na postronie (kliknij).
Zobacz także
- Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)
konferencja
Call for Papers | Władze na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w Europie XX wieku: suwerenność w epoce totalitaryzmów (zgłoszenia do 15 listopada)
W 2027 roku przypada 85. rocznica podpisania Deklaracji z Pałacu Św. Jakuba o karaniu zbrodni wojennych z 13 stycznia 1942 r. Dla upamiętnienia tego wydarzenia chcemy zorganizować międzynarodową konferencję naukową, podczas której tematem obrad będą rządy na uchodźstwie i uchodźcy polityczni w XX-wiecznej Europie.
- 82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO
Wydarzenie
82. rocznica wyzwolenia PREDAPPIO
Zapraszamy na wydarzenie poświęcone pamięci żołnierzy z 18 Lwowskiego Batalionu Strzelców (18LBS), z 2 Korpusu Wojska Polskiego, których największym sukcesem było zdobycie i wyzwolenie Predappio – rodzinnego miasta dyktatora Włoch, Benito Mussoliniego, z rąk faszystów i nazistów 28 października 1944 r.
- Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa
Wydarzenie
Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć | Dyskusja panelowa
Berliński oddział Instytutu Pileckiego oraz Muzeum Getta Warszawskiego zapraszają na dyskusję panelową pt. „Zrozumieć pamięć: jak opowiadać o trudnej przeszłości? II wojna światowa, Holokaust i polsko-niemieckie spojrzenia na pamięć” z udziałem dr Agnieszki Witkowskiej-Krych, dr Irmgard Zündorf, dr Wiesławy Młynarczyk oraz Roberta Szuchty. Dyskusję poprowadzi Lukas Wieczorek.