Mosty solidarności. Ukraińcy ratujący Polaków w czasie „antypolskiej akcji" OUN i UPA na Wołyniu i w Galicji Wschodniej | Wykład dr. hab. Damiana Markowskiego - Instytut Pileckiego

Grafika wydarzenia.

08.10.2026 (CZW) 18.00

Mosty solidarności. Ukraińcy ratujący Polaków w czasie „antypolskiej akcji" OUN i UPA na Wołyniu i w Galicji Wschodniej | Wykład dr. hab. Damiana Markowskiego

8 października 2026 r. zapraszamy do warszawskiej Galerii Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów na wykład dr. hab. Damiana Markowskiego poświęcony postawom Ukraińców niosących pomoc Polakom w czasie tragicznych wydarzeń na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. Prelekcji będzie towarzyszył koncert muzyki klasycznej.

  • 8.10.2026 o godz. 18:00
  • Galeria Instytutu Pileckiego w Domu Bez Kantów, Krakowskie Przedmieście 11, Warszawa
  • Mosty solidarności. Ukraińcy ratujący Polaków w czasie „antypolskiej akcji" OUN i UPA na Wołyniu i w Galicji Wschodniej | Prelekcja Damiana Markowskiego
  • Prelekcji będzie towarzyszył koncert muzyki klasycznej.

Wydarzenia skrajne i tragiczne nierzadko wyzwalają w ludziach to, co jest w nich najgorsze, ale i najlepsze. W trakcie czystek ludności polskiej prowadzonych przez ukraińskie nacjonalistyczne formacje zbrojne w latach 1943 - 1945 znalazło się wielu Ukraińców, którzy zdecydowali się nieść pomoc polskiej ludności, bez względu na cenę, jaką przyszłoby im zapłacić za ten czyn. Formy pomocy były różne, tak jak i różne były motywacje niosących ją osób. Ilu ludzi, tyle historii, a każda z nich zasługuje na zapamiętanie. Podczas spotkania przedstawione zostaną wybrane przypadki pomocy, rzutujące na stosunki polsko-ukraińskie w tamtym dramatycznym czasie, sylwetki ratujących i ratowanych, sytuacja małżeństw mieszanych. Sprawiedliwi Ukraińcy zasługują na godne miejsce w polskiej pamięci zbiorowej i stanowią po dziś dzień dowód na to, że nawet w godzinie najcięższej próby znalazły się jednostki, którym nie obce były najważniejsze ideały człowieczeństwa, takie jak pomoc bliźniemu. 

Dr hab. Damian Markowski, prof. Instytutu Pileckiego – historyk i sowietolog, absolwent Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Kierownik zakładu badań nad komunizmem i okupacją sowiecką w czasie II wojny światowej w Instytucie Pileckiego. W 2016 r. uzyskał doktorat z historii, a w 2024 r. habilitację w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Pracował m.in. w Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Instytucie Pamięci Narodowej.

Jego zainteresowania naukowe obejmują przede wszystkim historię ziem wschodnich II Rzeczypospolitej, dzieje Rosji i Związku Sowieckiego, proces sowietyzacji Europy Wschodniej, politykę pamięci oraz stosunki polsko-ukraińskie. Jest autorem m.in. książek Anatomia strachu, Dwa powstania. Bitwa o Lwów 1918 oraz W cieniu Wołynia.

W latach 2014-2017 kierownik merytoryczny projektu poszukiwania mogił żołnierzy polskich poległych w 1939 r. pod Lwowem o nazwie „Strażnicy Narodowej Pamięci”, realizowanego pod patronatem Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

Zobacz także

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Wydarzenie

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum

    konferencja

    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

    W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.

  • „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”
    Grafika wydarzenia „Berlin w Warszawie”. Czerwone tło z czarnym niedźwiedziem i niebieską Syrenką Warszawską. Napisy: „24.09.2026 godz. 18.00”, „Cykl dyskusyjny BERLIN W WARSZAWIE” oraz „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”.

    debata

    „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”

    24 września zapraszamy do Instytutu Pileckiego na ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem spotkania będzie pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.