Misja: ratunek. Dyplomaci wobec Holokaustu | przegląd filmów - Instytut Pileckiego

W roku Grupy Ładosia Instytut Pileckiego zaprasza na wyjątkowy pokaz filmowy śladami dyplomatów, których misją było ratowanie ludzi w obliczu Holokaustu.

Dla pozbawianych obywatelstwa Żydów jedyną szansą na przywrócenie ochrony prawnej były nielegalne dokumenty, wystawiane przez dyplomatów różnych państw, często wbrew obowiązującym przepisom i instrukcjom z kraju. Podczas przeglądu zaprezentowane zostaną filmy obrazujące akcje pomocowe podejmowane w celu ratowania Żydów, ale również historie i przeżycia Ocalonych z Holocaustu, dyplomatów i ich rodzin.

Przegląd filmów jest wydarzeniem towarzyszącym międzynarodowej konferencji naukowej „Decyzja: ratować ludzi. Dyplomaci i akcje pomocowe podczas Holocaustu” organizowanej w dniach 19–21 października 2021 przez Instytut Pileckiego.

Bezpłatne wejściówki dostępne w kasie kina Iluzjon.

Program wydarzenia 

• 15.00 The Rescuers (2011), reż. Michael King – PREMIERA W POLSCE

Kamera towarzyszy Stephanie Nyombayire, młodej rwandyjskiej aktywistce przeciw ludobójstwu, która wraz z Sir Martinem Gilbertem, znanym historykiem Holokaustu, podróżuje przez 15 krajów i trzy kontynenty, przeprowadzając wywiady z osobami, które przeżyły, a także potomkami dyplomatów, którzy uratowali dziesiątki tysięcy Żydów od niewyobrażalnych okropności nazistowskich obozów śmierci. Podróż staje się świadectwem tego, w jaki sposób ludzkie dobro może przezwyciężyć instytucjonalne zło bez względu na okoliczności.
Wprowadzenie do filmu reżyser Michael W. King.

• 17.00 Paszporty Paragwaju (2018), reż. Robert Kaczmarek

Wyprodukowany przez Instytut Pamięci Narodowej film dotyka bardzo ważnego, a wciąż mało znanego szerszemu odbiorcy wątku historii Polski, jakim była działalność posła Aleksandra Ładosia i jego współpracowników na rzecz ratowania Żydów. Znani dziś jako
Grupa Ładosia, w latach 1941–1943 zajmowali się oni wystawianiem fałszywych paszportów krajów Ameryki Łacińskiej i przekazywaniem ich ze Szwajcarii do okupowanej Polski i innych krajów Europy.

• Polmission. Tajemnice paszportów (2020), reż. Jacek Papis

Kontynuacja filmu Paszporty Paragwaju. Opowiada o dalszych losach Ocalonych dzięki działalności Grupy Ładosia. Głównymi rozmówcami są Ocaleni lub ich potomkowie, co sprawia, że film jest także dokumentacyjnym zapisem niezwykłych, jednostkowych losów ludzkich. Oprócz Ocalonych w filmie wypowiadają się również historycy i badacze, próbujący rozwikłać niewyjaśnione dotąd kwestie i odpowiedzieć na najbardziej nurtujące pytania.

Po projekcji zapraszamy na rozmowę z Robertem Kaczmarkiem, reżyserem „Paszportów Paragwaju” i producentem obu filmów. Rozmowę poprowadzi dr Mateusz Werner z Instytutu Pileckiego.
 

• 20.00 Persona non grata (2015), reż. Cellin Gluck

Czas akcji filmu obejmuje lata 1934–1955. „Persona non grata” to prawdziwa historia, której bohaterem jest dyplomata Chiune Sugihara. Jest on jedynym Japończykiem, którego uhonorowano najwyższym izraelskim odznaczeniem Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.

W 1939 roku Sugihara został konsulem w Kownie na Litwie. Uratował tysiące żydowskich uciekinierów, którzy szukając schronienia po agresji Niemiec na Polskę, znaleźli się na terenie Litwy. Kiedy i stąd musieli uciekać, jedynym bezpiecznym kierunkiem była Japonia. Od lipca 1940 roku, mimo braku zgody japońskiego ministerstwa spraw zagranicznych, Sugihara masowo wystawiał Żydom wizy tranzytowe. Ryzykował w ten sposób nie tylko własną karierę i życie, ale także bezpieczeństwo rodziny. W ambasadzie pomagał mu zatrudniony tam oficer polskiego wywiadu. W filmie występują m.in. Agnieszka Grochowska, Borys Szyc i Zbigniew Zamachowski.

Projekcję filmu poprzedzi rozmowa z dr Martyną Rusiniak-Karwat z Instytutu Pileckiego oraz Instytutu Studiów Politycznych PAN, dotycząca polskich wątków w historii Chiune Sugihary. Rozmowę poprowadzi dr Mateusz Werner z Instytutu Pileckiego.