Meandry pamięci o Sprawiedliwych. Historie zbiorów archiwalnych | dyskusja - Instytut Pileckiego
debata
13.11.2018 (WT) 18.00
Meandry pamięci o Sprawiedliwych. Historie zbiorów archiwalnych | dyskusja
W trakcie spotkania chcemy przedyskutować w jaki sposób po wojnie w PRL, na emigracji oraz w wolnej Polsce po roku 1989 kształtowała się pamięć o Sprawiedliwych ze szczególnym uwzględnieniem kolekcji i zbiorów archiwalnych.
- Kiedy tematyka ta była (nie)obecna w debacie publicznej zarówno przed jak i po roku 1989?
- Kto zbierał relacje i tworzył zbiory takich dokumentów?
- Jakim uwarunkowaniom społecznym i politycznym podlegały te działania?
- Jaki był wpływ polityki władz komunistycznych?
- Jaka była rola emigracji?
Dokumentację na temat pomocy udzielanej Żydom przez Polaków zaczęto gromadzić nie od razu po wojnie i też w niezbyt sprzyjających dla badania stosunków polsko-żydowskich warunkach. Podjęli się tego m.in. Władysław Bartoszewski i Zofia Lewinówna, autorzy opublikowanego w 1967 roku głośnego tomu „Ten jest z ojczyzny mojej..”. Tom ten zawierał relacje i dokumenty nadesłane na apel zamieszczony wówczas w Tygodniku Powszechnym i prasie emigracyjnej. Relacje dotyczące tej tematyki zawierały również materiały Głównej Komisji ds. Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce. Zbiory były jednak dalece niepełne i wielu relacji nie oddało się zebrać i utrwalić. Stąd również po 1989 roku powstawały inicjatywy mające na celu dalsze dokumentowanie tej tematyki, ocalenie pamięci o tamtych aktach solidarności i ich kontekście.
Taką ważną kolekcją archiwalną, gromadzoną społecznie a przekazaną jako depozyt do Archiwum Akt Nowych jest zbiór relacji i dokumentów zebranych przez ukonstytuowany w roku 1999 Komitet dla Upamiętniania Polaków Ratujących Żydów z udziałem prof. Tomasza Strzembosza. Komitet przez lat swojej działalności zgromadził setki relacji na temat Polaków którzy w czasie okupacji niemieckiej ratowali przeznaczonych na śmierć obywateli polskich żydowskiego pochodzenia i Żydów z innych państw, przebywających wówczas na terenie okupowanej Polski. Kolekcję tę Instytut Pileckiego udostępnia (na razie w części) na stronie projektu Zapisy Terroru: www.zapisyterroru.pl
Zobacz także
- Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
konferencja
Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.
- Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?
Wydarzenie
Redressing Wartime Violations: How can individuals claim their right to reparation?
War inflicts profound damage on nations, non-state actors, and individuals alike—affecting both combatants and civilians. Since the end of World War II, Poland has consistently advocated for individual compensation regarding wartime violations.
- Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Wydarzenie
Przetrwać noc za dnia. Pieśnią i Słowem ku pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej
Jak pamiętać o tych, których los wciąż pozostaje nie w pełni poznany? 4 września spotkamy się w Pokamedulskim Klasztorze w Wigrach, by poprzez słowo, muzykę i wspólną modlitwę oddać hołd Ofiarom Obławy Augustowskiej.