Julien Bryan. 90 lat przyjaźni z Polską - Instytut Pileckiego

Galeria Instytutu Pileckiego zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu „Szlaki ocalenia.”, poświęconego sylwetkom osób odznaczonych Medalem „Virtus et Fraternitas".

Kolejne spotkanie dedykowane będzie Julienowi Bryanowi – amerykańskiemu fotografowi, który uwiecznił dramat Warszawy we wrześniu 1939 roku. O jego niezwykłej więzi z Polską oraz fotograficznym świadectwie wojennych wydarzeń porozmawiamy z Tomaszem Stempowskim i Moniką Kapą-Cichocką. Spotkaniu towarzyszyć będzie koncert saksofonowy z muzyką amerykańską lat 30. XX wieku.

Julien Bryan — Amerykanin odznaczony w 2022 roku medalem „Virtus et Fraternitas" — zasłynął na całym świecie jako autor wstrząsających fotografii z września 1939 roku. Jego zdjęcia oraz film dokumentalny były pierwszym zapisem nowoczesnej wojny, ukazującym tragedię cywilnych mieszkańców atakowanej Warszawy.

Wrzesień 1939 roku nie był jednak ani pierwszym, ani ostatnim momentem wizyty Bryana w Polsce. Choć z kamerą i aparatem przemierzał całą kulę ziemską, to właśnie do Polski i Polaków powracał najczęściej. Między 1936 a 1974 rokiem odwiedzał nasz kraj wielokrotnie. Ostatnia podróż — pół roku przed śmiercią — odbyła się w towarzystwie jego syna, Sama.

Dla obu — Juliena oraz Sama — dbałość o to, by historia dramatu Warszawy we wrześniu 1939 roku była opowiadana godnie i zgodnie z prawdą, stała się czymś więcej niż pracą. Stała się trwającą dziewięć dekad relacją i zobowiązaniem, które po śmierci ojca kontynuował syn — aż do własnego odejścia w październiku 1974 roku.

O historii tej wyjątkowej przyjaźni, spuściźnie fotograficznej oraz relacjach rodziny Bryanów z Polską porozmawiamy podczas specjalnego spotkania połączonego z prelekcją oraz koncertem saksofonowym. 

INFORMACJE ORGANIZACYJNE

• Data: 5 listopada 2026 r. (czwartek)
• Godzina: 18:00
• Miejsce: Galeria Instytutu Pileckiego, ul. Krakowskie Przedmieście 11, Warszawa
• Wstęp: wolny

PRELEGENCI

Tomasz Stempowski – historyk i archiwista, Zastępca Naczelnika Wydziału Zasobów Cyfrowych Archiwum IPN. Kurator wystaw i autor licznych publikacji, m.in. nagrodzonej Nagrodą „Klio” książki „Oblężenie Warszawy w fotografii Juliena Bryana” (z J. Sawickim) oraz tomu „»Najbardziej tajemniczy kraj świata«. Związek Sowiecki w fotografiach i tekstach Juliena H. Bryana 1930–1959”. Prowadzi autorski blog Fototekst.pl.

Monika Kapa-Cichocka – kuratorka wystaw i redaktorka specjalizująca się w popularyzacji dziedzictwa historycznego. Współautorka i redaktorka ponad 30 wystaw oraz kilkunastu publikacji albumowych (związana m.in. z Domem Spotkań z Historią i Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie), w tym współkuratorka ekspozycji „Amerykanin w Warszawie. Stolica w obiektywie Juliena Bryana 1936–1974”.

SZLAKI OCALENIA. ŚLADEM ODWAGI I BRATERSTWA

Cykl spotkań poświęcony sylwetkom osób odznaczonych Medalem Virtus et Fraternitas, który jest przyznawany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jako symbol pamięci i wdzięczności osobom, które niosły pomoc obywatelom polskim. Odznaczenie zostało ustanowione także z myślą o tych, którzy poza granicami naszego kraju, spontanicznie i dobrowolnie, pielęgnują pamięć o naszych Rodakach, którym nie było dane przeżyć wojny lub przymusowych deportacji. 

Zapraszamy do zapoznania się z harmonogramem spotkań.