Adres e-mail: t.chincinski@instytutpileckiego.pl

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0726-7528
ResearchGate: https://www.researchgate.net/profile/Tomasz-Chincinski

Biogram

Historyk, dr hab. nauk humanistycznych, profesor instytutu, kierownik Zakładu Badań nad Nazizmem i Okupacją Niemiecką w czasie II wojny światowej w Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami Instytutu Pileckiego.

Od 2022 roku zatrudniony w Instytucie Pileckiego, gdzie kieruje dwoma projektami badawczymi finansowanymi ze środków Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (2024–2029), realizowanymi przez zespoły o charakterze ogólnopolskim oraz międzynarodowym.

Uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie historia, w specjalności historii najnowszej oraz historii Polski i powszechnej XX wieku (Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 2011). Jego dorobek naukowy koncentruje się przede wszystkim na problematyce II wojny światowej i okupacji niemieckiej.

Stypendysta KAAD w Niemczech (2008–2009). Wcześniej (2003–2007) sekretarz zespołu badawczego działającego pod egidą Instytutu Pamięci Narodowej, z udziałem czołowych instytucji akademickich i badawczych w Polsce, powołanego do wyjaśnienia wydarzeń bydgoskich z 3–4 września 1939 r.

W latach 2001–2009 pracownik Instytutu Pamięci Narodowej w Bydgoszczy; 2009–2018 związany z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (kierownik Działu Naukowego i Wydawniczego), kurator części wystawy głównej (2017; dotyczących m.in. niemieckich systemów okupacyjnych, terroru okupacyjnego, deportacji i bombardowań). Równolegle: 2012–2015 profesor nadzwyczajny Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, 2015–2025 profesor nadzwyczajny/uczelni w WSAiB w Gdyni.

Zainteresowania badawcze/naukowe

•  historia niemieckiej okupacji Polski podczas II wojny światowej;
• dzieje mniejszości niemieckiej;
• niemieckie zbrodnie w okupowanej Polsce;
• powojenne ściganie zbrodni nazistowskich;
• funkcjonowanie aparatu bezpieczeństwa i służb specjalnych w XX wieku;
• pamięć o doświadczeniu okupacji.

Wybrane publikacje

Artykuły naukowe

• Chinciński, T. (2026). Interpreting ethnic German sentiment in Nazi-annexed Poland: A comparative analysis of underground and SS intelligence reports (1942–1944). Cogent Arts & Humanities, 13(1), 2637978. https://doi.org/10.1080/23311983.2026.2637978
• Chinciński, T. (2024). O konieczności badań nad postawami obywateli polskich narodowości niemieckiej w latach 1939–1945. Stan historiografii i dezyderaty badawcze. Dzieje Najnowsze, 2, 49–77. https://doi.org/10.12775/DN.2024.2.03
•  Chinciński, T. (2024). Prawnoustrojowe uwarunkowania funkcjonowania policji polskiej w systemie okupacyjnym Generalnego Gubernatorstwa. Miscellanea Historico-Iuridica, 23(1), 440–470.
•  Chinciński, T. (2022). Polscy Niemcy w obozie koncentracyjnym Stutthof. Studia nad Totalitaryzmami i Wiekiem XX, 6, 116–155.
•  Chinciński, T. (2021). Gdyńscy policjanci w II wojnie światowej – losy funkcjonariuszy po wrześniu 1939 roku. Dzieje Najnowsze, 3, 27–41.
• Chinciński, T., Rabant, T. (2014). Die deutsche Besatzung im kollektiven Gedächtnis der Polen. Forum für osteuropäische Ideen- und Zeitgeschichte, 18(1), 31–43.

Monografie

•  Chinciński, T. (2010). Forpoczta Hitlera. Niemiecka dywersja w Polsce w 1939 roku. Gdańsk–Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar; Muzeum II Wojny Światowej.
• Chinciński, T., Machcewicz, P. (red.). (2008). Bydgoszcz 3–4 września 1939. Studia i dokumenty. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej.

Rozdziały w pracach zbiorowych

• Chinciński, T. (2023). Akcja AB w Generalnym Gubernatorstwie. W: B. Rudawski (red.), Zbrodnie niemieckie na inteligencji polskiej w pierwszym okresie okupacji (1939–1940). Poznań: Instytut Zachodni, 125–172.
•  Chinciński, T. (2021). Postawy ludności niemieckiej na Pomorzu a wydarzenia z 3–4 września 1939 r. w Bydgoszczy. W: P. Madajczyk (red.), Pomorze pod okupacją niemiecką. Jesień 1939. Warszawa: Instytut Pileckiego, 305–330.

Redakcja naukowa

• Chinciński, T. (red.). (2011). Przemoc i dzień powszedni w okupowanej Polsce. Gdańsk: Wydawnictwo Oskar; Muzeum II Wojny Światowej.
•  Andrzejewski, M., Berendt, G., Chinciński, T., Trzeciak, A. (red.). (2010). Od wojny do wolności. Wybuch i konsekwencje II wojny światowej 1939–1989. Gdańsk–Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar; Muzeum II Wojny Światowej.

Udział w życiu naukowo-organizacyjnym (w punktach)

Udział w projektach naukowych

•  Zbrodnie (nie)osądzone. Organy ścigania i wymiar sprawiedliwości Republiki Federalnej Niemiec wobec zbrodni niemieckich w Polsce (1939–1945), NPRH/F/SN/0038/2024/13, grant finansowany w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, 2024–2029, kierownik projektu;
•  Polscy Niemcy 1939–1945. Postawy i sytuacja obywateli polskich narodowości niemieckiej na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie, NPRH/DN/SN/0105/2023/12, grant finansowany w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, 2024–2029, kierownik projektu;
• Słownik polskiej inteligencji zamordowanej przez Niemców podczas II wojny światowej. Biografie i upamiętnienie, NPRH/F/SN/0071/2024/13, grant finansowany w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki, 2024–2025, wykonawca;
•  Martyrologia gdyńskich funkcjonariuszy Policji Państwowej w okresie II wojny światowej, projekt finansowany przez Wyższą Szkołę Administracji i Biznesu w Gdyni, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, 2017–2022, koordynator i głównym wykonawca
• Wydarzenia bydgoskie z 3–4 września 1939 r., projekt finansowany przez Instytut Pamięci Narodowej, 2003–2007, sekretarz zespołu badawczego

Stypendia

 Hitlers Vorposten? Die Aktivitäten der deutschen Geheimdienste in Polen 1939, stypendium Katholischer Akademischer Ausländer-Dienst w Niemczech, 2008–2009, afiliacja: Reński Uniwersytet Fryderyka Wilhelma w Bonn, stypendysta