Magdalena Semczyszyn - Instytut Pileckiego

Historyczka, adiunkt w Instytucie im. Witolda Pileckiego i Instytucie Studiów Politycznych PAN. W pracy naukowej koncentruje się na historii społeczno-politycznej Europy Środkowo-Wschodniej w XIX i XX wieku. Bada historię relacji międzyetnicznych (przede wszystkim polsko-ukraińsko-żydowskich) i losy mieszkańców pod okupacjami. Kierowniczka grantu NCN MINIATURA 8 i uczestniczka projektów krajowych oraz międzynarodowych. Stypendystka m.in. European Holocaust Research Infrastructure, Forum Transregionale Studien w Berlinie, Tel Aviv University i Vienna Wiesenthal Institute for Holocaust Studies. 

Zainteresowania badawcze/naukowe

•  Historia społeczno-polityczna Europy Środkowo-Wschodniej w XIX i XX wieku,

•  Relacje polsko-ukraińsko-żydowskie i historia społeczności wieloetnicznych Galicji Wschodniej,

•  Anatomia konfliktów: przemoc, represje, postawy społeczne i strategie przetrwania,

•  Zagłada Żydów i jej następstwa; powojenne losy społeczności żydowskiej,

•  Stosunki polsko-izraelskie i polityka pamięci.

Wybrane publikacje

Artykuły naukowe

•  „History as a Weapon. The Polish–Israeli Conflict of Memory during the Antisemitic Campaign of 1967–1968 in Poland”, „Journal of Israeli History” 2025, t. 43, nr 4.

•  „Brichah in Poland (1944–1948): The State of the Field and New Findings”, „East European Jewish Affairs” 2025, nr 1, s. 1–24, DOI: 10.1080/13501674.2025.2492068.

• „Izraelskie spojrzenie na kampanię antysyjonistyczną w Polsce (lata 1967–1968)”, „Kwartalnik Historyczny” 2024, nr 4, s. 715–745.

•  „«We Were Like Driven Leaves»: First Ideas Regarding Emigration to Palestine among the Surviving Zionists in Poland, 1944–1945”, „Kwartalnik Historii Żydów / Jewish History Quarterly” 2024, nr 2 (290), s. 265–283.

•  „Nationalkommunist Chruščev. Der Generalsekretär und die ukrainische Frage”, „Osteuropa” 2023, z. 5–6, s. 205–220.

•  „The Violence as the Cause of Jewish Flight from Poland 1945–1946”, „Sprawy Narodowościowe” 2022, nr 54.

•  „«Rzeka», «Atlantyk», «Giełda»… A Review of Cases Conducted by the Security Apparatus against the Jewish Population in 1945–1956”, „Polish-Jewish Studies” 2022, nr 3, s. 227–258.

•  „Żydzi w sowieckich oddziałach partyzanckich na północno-wschodnich terenach Drugiej RP 1941–1944 – zarys problematyki”, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały” 2021, nr 17, s. 139–171.

• „Pacyfikacja pięciu wsi. O ciemnych kartach biografii kapitana Romualda Rajsa «Burego»”, „Kwartalnik Historyczny” 2020, nr 2, s. 369–396.

• „Українці зааруштувані органами Управління громадської безпеки на Західніому Поморії”, „Український Альманах” 2019, s. 224–233.

• „Nielegalna emigracja Żydów z Polski 1944–1947 – kontekst międzynarodowy”, „Dzieje Najnowsze” 2018, nr 1, s. 95–122.

•  „Icchak Cukierman, Aba Kowner i Elizer Lidowski – organizatorzy powojennej emigracji żydowskiej do Palestyny”, „Polish Biographical Studies” 2014, nr 2, s. 93–112.

Monografie

•  The Bricha, Jewish Choices, and the Post-Holocaust Exodus from Poland, 1945–1948: Amid the Ruins, (Routledge) – planowany druk 2027.

• Galicyjskie wybory. Działalność Centralnego Komitetu Wyborczego dla Galicji Wschodniej 1867–1906, Warszawa 2014.

Rozdziały w monografiach

• „Szczecin i początki powojennych wyjazdów Żydów z Polski 1945–1946”, w: Bez uników, przemilczeń, mitologizacji. Księga jubileuszowa dedykowana profesor Bożenie Szaynok, red. K. Dworaczek, Ł. Kamiński, M. Szajda, Wrocław 2026, s. 127–152.

•  „Zagłada Cyganów na Wołyniu i w Galicji Wschodniej podczas okupacji niemieckiej (1941–1944)”, w: Kustosz Cygańskiej Pamięci. Księga dedykowana Edwardowi Dębickiemu w 85. rocznicę pracy twórczej i artystycznej, red. P. J. Krzyżanowski, B. A. Orłowska, K. Wasilewski, Gorzów Wielkopolski 2019 [2020], s. 303–321.

•  „Polskie podziemie w województwie szczecińskim 1945–1956”, w: Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944–1956, wyd. 2 poprawione i uzupełnione, red. S. Poleszak i in., Lublin–Warszawa 2020, s. 448–454.

•  M. Semczyszyn, B. Szaynok, „Kwestia ludności żydowskiej”, w: Aparat bezpieczeństwa wobec mniejszości narodowych w Polsce w latach 1944–1956, red. J. Syrnyk, Warszawa 2019, s. 26–58.

• „Ukraińcy przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Szczecinie 1947–1955 – analiza statystyczna i wykaz imienny według zachowanych spraw karnych”, w: Konteksty społeczno-polityczne akcji „Wisła”. W 70. rocznicę wydarzeń, red. P. J. Krzyżanowski, P. A. Leszczyński, B. A. Orłowska, M. Pecuch, Gorzów Wielkopolski 2018, s. 93–112.

•  „Nikita Chruszczow wobec Polaków i polskiego podziemia na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943–1945”, w: Sowieci a polskie podziemie 1943–1946. Wybrane aspekty stalinowskiej polityki represji, red. Ł. Adamski, G. Hryciuk, G. Motyka, Warszawa 2017, s. 279–324.

•  „Zarys działalności Wydziału do Walki z Bandytyzmem Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego na Okręg Pomorze Zachodnie/Wydziału III Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Szczecinie w latach 1945–1954”, w: Pion do walki z podziemiem niepodległościowym RBP/MBP 1944–1954, red. T. Ruzikowski, Warszawa 2016, s. 257–282.

• „Działania cywilnych organów bezpieczeństwa PRL wobec uchodźców z Grecji”, w: PRL a wojna domowa w Grecji. The Polish People’s Republic and the Greek Civil War, red. M. Semczyszyn, Szczecin 2016, s. 196–209.

•  „Polski szlak Brichy. Nielegalna emigracja Żydów z Polski w latach 1944–1947”, w: Między ideologią a socjotechniką. Kwestia mniejszości narodowych w działalności władz komunistycznych – doświadczenie polskie i środkowoeuropejskie, red. M. Semczyszyn, J. Syrnyk, Warszawa–Szczecin–Wrocław 2014, s. 255–276.

•  „O polską republikę rad! Działalność polskich komunistów na Ukrainie Sowieckiej w latach 1920–1937”, w: Lewica polska. Koncepcje – ludzie – działalność, red. E. Krasucki, T. Sikorski, A. Wątor, t. II, Wrocław 2012, s. 45–62.

•  „Z przyjacielskim pozdrowieniem!”. Charakterystyka wybranych dokumentów z zasobu IPN w Warszawie dotyczących współpracy MSW PRL z KGB ZSRR, w: Internacjonalizm czy...? Działania organów bezpieczeństwa państw komunistycznych wobec mniejszości narodowych (1944–1989), red. J. Hytrek-Hryciuk, G. Strauchold, J. Syrnyk, Wrocław–Warszawa 2011, s. 327–340.

Redakcja naukowa

•  Aparat Bezpieczeństwa na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1956. Organizacja – ludzie – działalność, red. M. Semczyszyn, Z. Stanuch, Szczecin 2021.

•  PRL a wojna domowa w Grecji. The Polish People’s Republic and the Greek Civil War, red. M. Semczyszyn, Szczecin 2016.

•  Giedroyc a Ukraina. Ukraińska perspektywa Jerzego Giedroycia i paryskiej „Kultury”, red. M. Semczyszyn, M. Zajączkowski, Warszawa–Szczecin–Lublin 2014.

•  Między ideologią a socjotechniką. Kwestia mniejszości narodowych w działalności władz komunistycznych – doświadczenie polskie i środkowoeuropejskie, red. M. Semczyszyn, J. Syrnyk, Warszawa–Szczecin–Wrocław 2014.

•  Damnatio memoriae w europejskiej kulturze politycznej, red. R. Gałaj-Dempniak, D. Okoń, M. Semczyszyn, Szczecin 2011.

Udział w życiu naukowo-organizacyjnym

Udział w projektach naukowych

•  NCN MINIATURA 8 „Obraz relacji polsko-żydowskich w izraelskim dyskursie publicznym (1948–1967)”, 2024/2025 – kierowniczka projektu;

•  NCN OPUS 21 „Kampania antysyjonistyczna 1967–1968: nowa synteza” (nr 2021/41/B/HS3/00286) – wykonawczyni w charakterze postdoc, kierownik: prof. Dariusz Stola;

•  „Forced Displacements in Europe” (projekt finansowany z grantu Komisji Europejskiej), 2025 – wykonawczyni części dotyczącej ziem polskich; raport Forced displacements on Polish lands, kierownik: prof. Retta Toivanen;

• Stypendium Vienna Wiesenthal Institute for Holocaust Studies (2026/2027) – projekt dotyczący działalności Simona Wiesenthala wobec kampanii antyżydowskiej w Polsce w 1968 r.;

•  Stypendia i pobyty badawcze: Tel Aviv University (2023/2024), Forum Transregionale Studien / PRISMA UKRAINA (2021/2022), European Holocaust Research Infrastructure (Wiener Library, Londyn, 2018), Center for Urban History of East Central Europe (2011);

•  NCN „Relacje pomiędzy władzą sowiecką a polskim podziemiem 1943–1946” (nr 2012/06/M/HS3/00284), 2012–2016 – udział w realizacji projektu, kierownik: prof. Grzegorz Motyka.

Członkostwo w komitetach

• Członkini komisji grantowej programu „Miesiąc w Polsce” Centrum Mieroszewskiego (od 2022 r.);

• Członkini komisji grantowej programu „Badaj w Ukrainie” Centrum Mieroszewskiego (2026).

Członkostwo w redakcjach

• Członkini redakcji „AREI. Journal for Central and Eastern European History and Politics” (od 2021 r.);

• Członkini redakcji „Polish Biographical Studies” (od 2011 r.).

Członkostwo w gremiach naukowych

• Członkini Zespołu Doradczego Ministra do spraw programów „Doskonała Nauka”, „Doskonała Nauka II” i „Wektory Nauki” (od 2026 r.).