Adres e-mail: j.nikel@instytutpileckiego.pl

ORCID: https://orcid.org/0000-0001-7390-3380

Biogram

Doktor nauk humanistycznych, absolwentka historii i historii sztuki (UWr), podyplomowych studiów z zakresu międzynarodowego rynku sztuki (KA) oraz zarządzania projektami (SGH). Stypendystka DAAD i KAAD. Pobyty badawcze m.in. na Humboldt-Universität Berlin oraz Technische Universität Dresden. Badaczka historii Niemiec, ze szczególnym uwzględnieniem totalitaryzmów XX wieku. Autorka publikacji dotyczących historii i dziedzictwa kulturowego Niemiec, w tym monografii „Kształcenie architektów w Niemczech Wschodnich w latach 1946-1970 na przykładzie Kunsthochschule Berlin Weissensee” (2020), „Terror niemiecki w powiecie mińsko-mazowieckim 1939-1944. Wojna i rozliczenia” (2025), uczestniczka grantów NCN- „Głuchoniemcy (Walddeutsche): przeszłość i teraźniejszość zapomnianych społeczności lokalnych na Pogórzu Karpackim”, NPRH- „Polscy Niemcy 1939-1945. Postawy i sytuacja obywateli polskich narodowości niemieckiej na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie”. Zainteresowania badawcze obejmują historię kobiet w Trzeciej Rzeszy w ujęciu społeczno-kulturowym, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki sprawczości, uczestnictwa oraz relacji między ideologią a praktyką funkcjonowania społeczeństwa w warunkach państwa totalitarnego. W Instytucie Pileckiego m.in. analizuje niemiecką okupację w ujęciu mikrohistorii, a jej badania wpisują się w dyskurs „Täterforschung”, ze szczególnym uwzględnieniem członków niemieckiej administracji cywilnej.

Zainteresowania badawcze/naukowe

•  historia polityczna i społeczna Niemiec XIX-XX;
• niemiecka okupacja w ujęciu mikrohistorii;
•  psychologia zła;
•   sprawczość i uczestnictwo kobiet w strukturach władzy;
•  sztuki piękne i architektura w służbie ideologii XX-wieku

Wybrane publikacje

Artykuły naukowe

• J. Nikel W salonie Hansa Franka. Obecność i znaczenie żon niemieckich elit okupacyjnych w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939–1945, „Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych”, Nr 2, 2025. DOI: 10.15290/cnisk.2025.02.19.06
• J. Nikel Zbrodnia bez kary. Wina bez odpowiedzialności. Uwagi o rozliczaniu sprawców z Trawnik, „Warmińsko-Mazurskie Studia z historii najnowszej”, T. IV, Olsztyn 2021, s. 43-75.
•  J. Nikel Ewolucja zawodu i kształcenia architektów w Niemczech od II połowy XVIII wieku do 1933 roku, „UR Journal of Humanities and Social Sciences”, Nr 3, 2020, s. 5–22
• A. Al-Shamma, P. Kot, S. Łapinski, J. S. Markiewicz, M. Muradov, J. Nikel, A. Shaw, A. Tobiasz, The Quality Assessment of Different Geolocalisation Methods for a Sensor System to Monitor Structural Health of Monumental Objects, „Sensors” Nr 20, 2020, s. 1-39.
• P. Kot, S. Łapiński, J. Markiewicz, M. Muradov, J. Nikel, A. Tobiasz, Review of Methods for Documentation, Management, and Sustainability of Cultural Heritage. Case Study: Museum of King Jan III’s Palace at Wilanów, „Sustainability”, Nr 24, 2019, s. 1-41.
• J. Nikel. Selman Selmanagic jako architekt i kierownik Wydziału Architektury Kunsthochschule Berlin Weissensee w l. 1950-1970, „Rozprawy z Dziejów Oświaty”, T. 52, 2016, s. 50-80.

Monografie

• J. Nikel. „Terror niemiecki w powiecie mińsko-mazowieckim. 1939-1944. Wojna i rozliczenia”. Warszawa 2025. ISBN 978-83-67326-79-7
• J. Nikel. „Kształcenie architektów w Niemczech Wschodnich w latach 1946-1970 na przykładzie Kunsthochschule Berlin Weissensee”. Poznań 2020. ISBN 978-83-65483-12-6

Rozdziały z monografii

• J. Nikel. Berlin 1945. Obraz pokonanego miasta w świetle wspomnień i raportów aliantów, [w:] Oblicza wojny. T. 5. Miasto  i wojna, Łódź 2021. ISBN 978-83-8220-699-9, s. 375–391

Udział w życiu naukowo-organizacyjnym 

Udział w projektach naukowych

• NPRH/DN/SN/0105/2023/12 „Polscy Niemcy 1939-1945. Postawy i sytuacja obywateli polskich narodowości niemieckiej na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie”
• 2019/35/B/HS3/01274 „Głuchoniemcy (Walddeutsche): przeszłość i teraźniejszość zapomnianych społeczności lokalnych na Pogórzu Karpackim”

Stypendia

• stypendium DAAD
•  stypendium KAAD
• pobyt badawczy na Humboldt-Universität Berlin
• pobyt badawczy na Technische Universität Dresden