e-mail: a.portnov@instytutpileckiego.pl

ORCID: https://orcid.org/0000-0003-1913-8811
Academia.edu: https://forum-transregionale-studien.academia.edu/AndriiPortnov

Historyk, absolwent Uniwersytetu w Dnieprze (historia) i Uniwersytetu Warszawskiego (kulturoznawstwo), obronił pracę doktorską w Instytucie Ukrainoznawstwa im. Iwana Krypiakiewycza Narodowej Akademii Nauk Ukrainy we Lwowie. Od 2012 roku wykładał na różne tematy związane z Europą Środkowo-Wschodnią na Uniwersytecie Humboldtów i Wolnym Uniwersytecie w Berlinie, uniwersytetach w Bazylei i Poczdamie, Wolnym Uniwersytecie w Brukseli, SciencesPo Lyon i innych. Był również pracownikiem naukowym na Uniwersytecie Genewskim oraz stypendystom w Centrum Studiów nad Holokaustem i Ludobójstwami w Amsterdamie, w Centre d’études des mondes russe, caucasien et centre-européen (CERCEC) w Paryżu, w Instytucie Nauk Humanistycznych (IWM) w Wiedniu, w Historisches Kolleg w Monachium oraz w Centrum Studiów Zaawansowanych (CAS) w Sofii.

W latach 2018–2025 był profesorem historii Ukrainy na Uniwersytecie Europejskim Viadrina (Frankfurt nad Odrą). W 2015 r. zainicjował i współzałożył Berlińsko-Brandenburską Inicjatywę Ukraińską (BBUI), która w 2016 r. przekształciła się w sieć badawczą PRISMA UKRAЇNA Research Network Eastern Europe przy Forum Transregionale Studien Berlin. W lipcu 2023 r. został wybrany profesorem zwyczajnym na Wydziale Filozofii Ukraińskiego Wolnego Uniwersytetu.

Jest autorem ponad 10 książek oraz ponad 250 publikacji naukowych dotyczących historii intelektualnej Europy Środkowo-Wschodniej, historii totalitaryzmów, ukraińskiej historiografii w XX wieku, historii stosunków polsko-ukraińskich oraz niemiecko-ukraińskich, historycznej urbanistyki, genocide studies oraz studiów nad pamięcią.

Zainteresowania badawcze/naukowe (w punktach)

• historia intelektualna Europy Środkowo-Wschodniej,
•  historia totalitaryzmów,
• ukraińska i polska historiografia w XX wieku,
• historia stosunków polsko-ukraińskich oraz niemiecko-ukraińskich,
• historyczna urbanistyka,
• genocide studies,
• studia nad pamięcią.

Nagrody i odznaczenia (w punktach)

• nagroda książkowa Ab Imperio za monografię „Dnipro. An Entangled History of a European City” (2022),
• nagroda DIALOGu Federalnego Związku Towarzystw Niemiecko-Polskich (2022),
• Baron Velge Prize od Wolnego Uniwersytetu w Brukseli za badania pamięci o Drugiej wojnie światowej (2015),
•   nagroda im. Jurija Szewelowa za książkę „Historie do użytku domowego” (2013).
   

Wybrane publikacje (w punktach)

Artykuły naukowe

• Portnov Andrii, Konflikt und Dialog. Ukrainer, Russen und die ukrainische Frage, in: Osteuropa. 2025. No. 11–12. S. 27–54.
• Portnov Andrii, Portnova Tetiana, Savchenko Serhii, Serhiienko Viktoriia, Whose Language Do We Speak? Some Reflections on the Master Narrative of Ukrainian History Writing, in: Ab Imperio, 2020, No. 4. Pp. 88–129.
• Portnov Andrii, Der Holodomor als Genozid. Historiographische und juristische Diskussionen, in: Osteuropa. 2020. No. 1–2. S. 31–50.
• Portnov Andrii, Post-Maidan Europe and the New Ukrainian Studies, in: Slavic Review, Winter 2015. Vol. 74. No. 4. Pp. 723–731.
• Portnov Andrii, Historiografia ukraińska. Doświadczenia sowietyzacji, in: Pamięć i sprawiedliwość. 2014. No. 1. S. 401–429.
• Portnov Andrii, Ukraińskie interpretacje rzezi wołyńskiej, in: Więź. 2013. No. 2. S. 158–166.

Monografie

•  Portnov Andrii, Omeljan Pritsak and the Intellectual Origins of the Ukrainian "Harvard Miracle". Cambridge, Mass.: Harvard Ukrainian Research Institute, 2026. ISBN 9780674304222.
• Portnov Andrii, Polska i Ukraina: wspólna historia, asymetryczna pamięć. Berlin – Warszawa: Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie, 2023. (https://cbh.pan.pl/sites/default/files/download/A_Portnov_Polska%20i%20Ukraina%20Warszawa_Berlin_2023.pdf)
•  Portnov, Andrii. Dnipro: An Entangled History of a European City, Boston, USA: Academic Studies Press, 2022. https://doi.org/10.1515/9798887190327

Rozdziały w monografiach

• Portnov Andrii, Portnova Tetiana, The Issue of Colonialism in Ukrainian Historiography, 1900-Early 1930s, in: Unpredictable Past? Reshaping Russian, Ukrainian and East European Studies, ed. by Volodymyr Kravchenko and Marko Robert Stech. Edmonton – Toronto: Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, 2024, pp. 214–233.
• Portnov Andrii, The Soviet Past in Ukrainian Politics of Memory (1991–2017), in: Revolution and War. Ukraine and the Great Transformation of Modern Europe. Materials of the 1st conference of the German-Ukrainian Historical Commission, 28–29 May 2015 – Berlin, ed. by Yaroslav Hrytsak & Martin Schulze Wessel. Leipzig: Leipziger Universitätsverlag, 2024, pp. 130–164.
• Portnov Andrii, Polish-Ukrainian Historical Controversies: An Oveview, in: The Politics of Memory in Poland and Ukraine. From Reconciliation to De-Conciliation, ed. by Tomasz Stryjek and Joanna Konieczna-Sałamatin, London – New York: Routledge, 2022, pp. 21–35.
• Portnov Andrii, The Holocaust in the Public Discourse of Post-Soviet Ukraine, in: War and Memory in Russia, Ukraine and Belarus. Ed. by Julie Fedor, Markku Kangaspuro, Jussi Lassila, Tatiana Zhurzhenko. London: Palgrave Macmillan Memory Studies, 2017, pp. 347–370.

Podręczniki

• Portnov Andrii, Ukraine-Studien. Einführung. Baden-Baden: Nomos, 2025. ISBN 978-3-7560-1708-9, https://doi.org/10.5771/9783748944386

Redakcja naukowa

• Portnov Andrii, Nataliia Kotenko-Vusatiuk (red), Dichtung der Verdammten. Eine Anthologie ukrainischer Dichtung. Auswahl und Nachdichtung von Oswald Burghardt (Jurij Klen). Wiesbaden: Arco, 2025. ISBN 978-3965870499
• Portnov Andrii, Lazarenko Olesia (red), Wiktoriia Kołosowa, Kyjiwskyj szodennyk. 1940–1945. Charków: Prawa ljudyny, 2021.
• Portnov Andrii, Amacher Korine, Anouble Eric (red), Histoire partagée, mémoires divisées. Ukraine, Russie, Pologne. Lausanne: Editions Antipodes, 2021.
• Portnov Andrii, Amacher Korine, Serhiienko Viktoriia (red.), Official History in Eastern Europe. Osnabrück: Fibre Verlag, 2020. ISBN 978-3-944870-71-7

Udział w życiu naukowo-organizacyjnym

Udział w projektach naukowych

• Research College „European Times” (2021–2026, https://european-times.eu/en/project/),
• „Kleine Fächer – Große Potenziale. East European Studies in Potsdam and Frankfurt/Oder“ (2019–2020, https://www.uni-potsdam.de/de/osteuropastudien-in-brandenburg/)
• “Modernisation of Identity?: Challenges of ‘Europeanisation’, Nationalism and Post-Sovietism for Memory Cultures” (2017–2019, Research Council of Lithuania).
• “Divided Memories, Shared Memories, Ukraine / Russia / Poland (20th – 21st centuries): an Entangled History” (2016–2018, Swiss National Foundation).
• “The Partitions of Polish-Lithuanian Commonwealth. Experiences and Tradition-building” (2004–2006, Volkswagen Foundation).

Członkostwo w redakcjach

• członek Editorial Board „Intermarum: History, Politics, Culture” (pismo wydawane przez Uniwersytet Żytomierski, http://intermarum.zu.edu.ua/about/editorialTeam),
• członek Editorial Board „Holocaust Studies. A Ukrainian Focus” (pismo wydawane przez Tkuma Ukrainian Institute for Holocaust Studies, http://www.hsuf-journal.com.ua/index.php/hsuf/redcol),
• członek Editorial Board “The Ukrainian Historical Review” (pismo wydawane przez Ukraiński Uniwersytet Katolicki we Lwowie, https://uhr.ucu.edu.ua/index.php/chasopys/about/editorialTeam).

Członkostwo w gremiach naukowych

• członek The Academic Advisory Council w Leibniz Institute for the History and Culture of Eastern Europe (GWZO) w Lipsku (https://www.leibniz-gwzo.de/en/institute/institute/organisation/committees)

Członkostwo w towarzystwach i organizacjach naukowych

• członek Niemieckiego Stowarzyszenia Studiów Wschodnioeuropejskich (DGO),
• członek Niemieckiego Towarzystwa Historyków Europy Wschodniej (VOH),
• członek Niemiecko-Ukraińskiego Stowarzyszenia (DUG). 

Stypendia

• Lesia Ukrainka Fellowship, Institute for Human Sciences (IWM) w Wiedniu (2026),
• Gerda-Henkel Fellowship, Centre for Advanced Study Sofia (2025),
• Guest Researcher Fellowship, Historiches Kolleg w Monachium (2023),
• Guest Researcher Fellowship, SciencesPo Paris (2016),
• Alexander-von-Humboldt Fellow na Uniwersytecie Humboldtow w Berlinie (2014–15),
• Fellow w Wissenschaftskolleg zu Berlin (2012–14),
• Guest Researcher Fellowship, Centre d’études des mondes russe, caucasien et centre-européen (CERCEC) w Paryżu (2010),
• Guest Researcher Fellowship, Centre for Holocaust and Genocide Studies Amsterdam (2007).