Wydarzenie

19–21.10

Decyzja: ratować ludzi. Dyplomaci i akcje pomocowe podczas Holokaustu | konferencja

Instytut Pileckiego serdecznie zaprasza na organizowaną w ramach obchodów Roku Grupy Ładosia międzynarodową konferencję „Decyzja: ratować ludzi. Dyplomaci i akcje pomocowe podczas Holokaustu”, która odbędzie się w dniach 19-21.10.2021 r. w Warszawie.

Konferencja służy prezentacji i przedyskutowaniu wyników badań nad akcjami ratunkowymi podejmowanymi w obliczu Holokaustu przez dyplomatów i placówki dyplomatyczne oraz stojące za nimi rządy na całym świecie. Zależy nam na przedstawieniu jak najszerszego spektrum takich działań. Zestawienie i porównanie różnych przypadków oraz uwzględnienie rozmaitych kontekstów pozwoli odtworzyć możliwie pełny obraz wysiłków dyplomatycznych na rzecz pomocy Żydom. Liczymy zarazem na pogłębienie ogólnej refleksji nad rolą dyplomacji w konfrontacji z polityką ludobójstwa.

W konferencji weźmie udział międzynarodowe grono badaczy. Zapewniamy tłumaczenie symultaniczne na język polski oraz na język angielski. W załączeniu znajduje się szczegółowy program wydarzenia.

Konferencja odbywa się w hotelu Indigo przy ul. Smolnej 40 w Warszawie. Transmisja online w języku angielskim będzie dostępna na profilu Instytutu Pileckiego na Facebooku. Po polsku wydarzenie będzie można zobaczyć pod poniższymi linkami:

1. Decyzja: ratować ludzi. Dyplomaci i akcje pomocowe podczas Holocaustu - https://zoom.us/j/96201357229?pwd=amlRTHBFc3pnV2FLMmRnVkhGUytwdz09

Meeting ID: 962 0135 7229; Passcode: 12345

2. Inauguracja Międzynarodowego Komitetu Grupy Ładosia -https://zoom.us/j/99988413634?pwd=VWZvQldXQVAvanNIK1ZxV25hTWMzZz09

Meeting ID: 999 8841 3634; Passcode: 12345

Konferencja pod Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.


 

Program konferencji

Decyzja: ratować ludzi. Dyplomaci i akcje pomocowe podczas Holokaustu

19–21 października 2021

 

Dzień 1

9.00–9.15 Otwarcie konferencji

9.1510.15 Wykład inaugurujący

prof. Mordecai Paldiel (Yeshiva University, Nowy Jork; Fundacja Sousy Mendesa)

Grupa Ładosia – promyk nadziei

10.15–10.30 przerwa kawowa

10.3011.45 Panel I. Paszporty życia: wokół grupy Ładosia

moderacja: dr Mateusz Werner

Monika Maniewska (Instytut Pileckiego), Bartłomiej Zygmunt (Instytut Pileckiego)

Lista Ładosia – dotychczasowe odkrycia i dalsza perspektywa badawcza

dr Aleksandra Kmak-Pamirska (badacz niezależny), dr Barbara Świtalska-Starzeńska (Instytut Pileckiego)

Działania pomocowe Poselstwa RP w Bernie na rzecz ludności żydowskiej w latach 1940–1942

dr Efraim Zadoff (Instytut Badań nad Holokaustem im. Finklerów na Uniwersytecie Bar-Ilana)

Paszporty państw latynoamerykańskich jako dokumenty ochronne dla Żydów podczas Holokaustu

11.45–12.00 przerwa kawowa

12.0013.00 Panel II. Pamięć o sprawiedliwych dyplomatach i jej przemiany

moderacja: dr Agnieszka Konik

Xavier Cornut (Stowarzyszenie Carla Lutza)

Carl Lutz: jak Szwajcaria kształtowała pamięć o Sprawiedliwych w obliczu swojej trudnej przeszłości

Elżbieta Isakiewicz (dziennikarka)

Henryk Sławik – bohater odzyskiwany

13.00–14.30 przerwa obiadowa

14.3015.30 Inauguracja Międzynarodowego Komitetu Grupy Ładosia

15.4516.45 Wykład przewodni

dr Sławomir Dębski (Polski Instytut Spraw Międzynarodowych)

Nieoczekiwani wybawcy – działania polskiej dyplomacji podczas drugiej wojny światowej i Holocaustu

16.45–17.00 przerwa kawowa

17.0018.00 Panel III. Strategie pomocy. Polscy dyplomaci wobec Holokaustu i kryzysu uchodźczego

moderacja: dr Marcin Panecki

Krzysztof Grzelczyk (Konsulat Generalny RP w Toronto)

Nie tylko paszporty Ładosia

dr Olga Barbasiewicz (Uniwersytet Jagielloński)

Współpraca polsko-japońska przed wojną i w jej trakcie na rzecz ratowania obywateli polskich uciekających przed Holokaustem i Sowietami. Rola Tadeusza Romera w historii „wiz życia” Sugihary

 

Dzień 2

9.0010.00 Wykład przewodni

prof. Daniel Blatman (Uniwersytet Hebrajski w Jerozolimie; Muzeum Getta Warszawskiego)

Samotni w obliczu apatii: dyplomatyczne akcje pomocowe w czasie Holokaustu i ludobójstw XX wieku

10.00–10.15 przerwa kawowa

10.15–11.15 Panel IV. Służba publiczna a postawa jednostek. Dylematy dyplomacji

moderacja: prof. Andrzej Zawistowski

Grzegorz Łubczyk (dziennikarz, dyplomata)

Henryk Sławik: motywacje wielkiego polskiego „Sprawiedliwego”

Marek Pernal (historyk, dyplomata)

Polscy dyplomaci zaangażowani w latach 1938–1944 w pomoc Żydom w Niemczech, Francji, Turcji i na Kubie

11.15–11.30 przerwa kawowa

11.3012.30 Panel V. Pomoc czy obojętność? Dyplomacja czasu wyjątkowego

moderacja: prof. Witold Stankowski

Agnes Hirschi-Grausz (Stowarzyszenie Carla Lutza)

Działalność pomocowa Carla Lutza w czasie II wojny światowej w Budapeszcie

Bartłomiej Kucek (Instytut Pileckiego)

Działania dyplomacji watykańskiej w sprawie ratowania słowackich Żydów

12.30–14.00 przerwa obiadowa

14.00–15.15 Panel VI. Jak dyplomaci przeciwdziałali Zagładzie? Mikrohistorie

moderacja: Emilia Dziewiecka

dr Bogusława Filipowicz (Uniwersytet Warszawski)

Z Warszawy przez Rzym i Paryż do Ameryki Południowej: paszporty dla rodziny prof. Hilarego Koprowskiego

dr Mihaela Gligor (Rumuńska Akademia Nauk, Oddział w Cluj-Napoca), dr Ottmar Trașcă (Rumuńska Akademia Nauk, Oddział w Cluj-Napoca)

Portret dyplomaty: Constantin I Karadja

dr Marta Ansilewska-Lehnstaedt (Silent Heroes Memorial Center w Berlinie)

Rola niemieckiego konsula w Rumunii Fritza Schellhorna w uratowaniu 20 tys. czerniowickich Żydów

15.15–15.30 przerwa kawowa

15.3016.30 Panel VII. Akcje ratunkowe dyplomatów i wielkie narracje w II wojnie światowej

moderacja: dr Martyna Rusiniak-Karwat

dr Simonas Strelcovas (Uniwersytet Wileński)

Działalność Sugihary w Kownie jako katalizator nowego podejścia do historii w Japonii i na Litwie

Julia Fröhlich (Uniwersytet Wiedeński)

Turcja jako „bezpieczna przystań”? Ambiwalencja tureckiej dyplomacji i jej zakorzenienie w konstrukcie kemalistycznej tożsamości

18.00–19.30 Dyskusja: Czy ryzykowali życiem? Dyplomaci jako Sprawiedliwi wśród Narodów Świata

Wykład przewodni: Eric Saul (historyk, badacz Holokaustu, edukator)

Znaczenie państwowych i dyplomatycznych akcji pomocy Żydom i innym uchodźcom podczas Holokaustu

Moderator: dr Wojciech Kozłowski (Instytut Pileckiego)

Paneliści: Monika Krawczyk (Żydowski Instytut Historyczny), prof. Mordecai Paldiel (Yeshiva University, Nowy Jork; Fundacja Sousy Mendesa), Eric Saul

 

Dzień 3

10.3011.30 Panel VIII. Wyzwanie bez precedensu. Rządy i dyplomaci u progu Holokaustu

moderacja: dr Krystian Wiciarz

prof. Milada Polišenská (Anglo-Amerykański Uniwersytet w Pradze)

Zagraniczni dyplomaci w Czechosłowacji i czechosłowacka dyplomacja wobec Holokaustu

dr Kinga Czechowska (Instytut Pamięci Narodowej, Oddział w Bydgoszczy)

Polska dyplomacja i kryzys uchodźczy w przededniu Holokaustu

11.30–11.45 przerwa kawowa

11.4513.30 Panel IX. Dyplomacja czasu wojny. Reakcje rządów w obliczu Zagłady

moderacja: dr Bartłomiej Kapica

prof. Grzegorz Łukomski (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

Polska przestrzeń wywiadu wojskowego i dyplomacji w latach 1939–1945

dr Danuta Drywa (Muzeum Stutthof w Sztutowie)

Komitety Obywatelskie Pomocy i Opieki nad Uchodźcami

Eryk Habowski (Instytut Pileckiego)

Dyplomacja w czasach terroru – strategia i działania Rządu RP na uchodźstwie

dr İzzet Bahar (badacz niezależny)

Stanowisko tureckiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i tureckich dyplomatów wobec Holokaustu oraz jego fałszywy obraz po latach 90. XX wieku

13.30–14.00 przerwa kawowa

14.0015.00 Dyskusja: Akcje ratunkowe dyplomatów. Tajemnice archiwów

Moderatorka: Hanna Radziejowska (Instytut Pileckiego, Oddział w Berlinie)

Paneliści: Eldad Beck (dziennik „Israel Hayom”), Martyna Rusiniak-Karwat (Instytut Studiów Politycznych PAN; Instytut Pileckiego), Jędrzej Uszyński (Ministerstwo Spraw Zagranicznych)

15.00 Podsumowanie konferencji

15.30 Dla zainteresowanych zwiedzanie wystawy „Zawołani po imieniu” (ul. Krakowskie Przedmieście 11)

 


Zachęcamy do zapoznania się z II wydaniem „Listy Ładosia” (red. Jakub Kumoch, Monika Maniewska, Jędrzej Uszyński, Bartłomiej Zygmunt). Publikację znajdą Państwo poniżej, w plikach do pobrania.