Seminarium naukowe Anny Ciałowicz z Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami. Jako koreferent pojawia się prof. Monika Adamczyk-Garbowska z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Spotkanie moderuje dr Agnieszka Konik.

Tradycja spisywania ksiąg pamięci (hebr. sefer zikaron, jid., jizker-buch) sięga okresu średniowiecza. Księgi te miały charakter komemoratywny i służyły celom liturgicznym: w rocznicę tragicznych wydarzeń odczytywano z nich listę męczenników, którzy padli ofiarą pogromów bądź zmarli w wyniku zarazy.

Po II wojnie światowej księgi pamięci powstawały z inicjatywy ziomkostw chcących upamiętnić zamordowane rodziny swoich członków oraz całe społeczności, które uległy zagładzie. Dotychczas ukazało się – głównie w Izraelu, USA i Argentynie – około 550 ksiąg pamięci (w językach jidysz i hebrajskim) odnoszących się do miejscowości położonych na terenie II Rzeczypospolitej.

Na podstawie wybranych ksiąg przedstawiony zostaje stosunek autorów wspomnień i relacji do Polaków: „sprawców”, „ratowników” i „świadków”.