Stalinowski aparat represji i indoktrynacji w łagrze dla dziewcząt w Bojanowie w latach 1952–1956 - Instytut Pileckiego

Kolekcje cyfrowe / Mediateka

Stalinowski aparat represji i indoktrynacji w łagrze dla dziewcząt w Bojanowie w latach 1952–1956

Seminarium naukowe Ośrodka Badań nad Totalitaryzmami. Referat dr Agnieszki Sławińskiej. Jako koreferent pojawia się prof. Witold Stankowski.

W latach 1952–1956 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego odizolowało młodociane więźniarki polityczne w łagrze w Bojanowie - specjalnym więzieniu dla konspiratorek, które brały udział w drugiej konspiracji niepodległościowej. Były to dziewczęta, w większości uczennice, córki gospodarzy wiejskich i robotników, panny ze starych, patriotycznych rodów, sprzeciwiające się sowietyzacji Polski. Jako członkinie nielegalnych organizacji kolportowały ulotki, były sanitariuszkami i łączniczkami, przenosząc rozkazy czy broń. Po aresztowaniu przechodziły ciężkie śledztwo i proces, zaś po ogłoszeniu wyroku były wysyłane do kazamatów stalinowskich dla kobiet.

Dygnitarze komunistyczni postanowili poddać więzione dziewczęta procesowi przemiany w „sowieckiego człowieka”, dlatego byłe konspiratorki przeniesiono do łagru w Bojanowie, gdzie doświadczały nieustannej indoktrynacji. Do osiągnięcia zamierzonego celu wykorzystano sowiecki aparat represji polegający m.in. na rozbudowanym systemie inwigilacji, przymusowym czytaniu „prasówki”, ciężkiej pracy czy osadzeniu więźniarek politycznych z kryminalnymi. A to tylko część z metod, które omawiamy szerzej podczas seminarium.

Zobacz także

  • Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    podcast

    Od poczty do Boeingów. Historia PLL LOT. Giełda historii odc. 55

    W 55. odcinku podcastu „Giełda Historii” wyruszamy w niezwykłą podróż przez ponad dziewięć dekad historii Polskich Linii Lotniczych LOT.

  • Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    podcast

    Polska dyplomacja a "kwestia żydowska" | Temida w świecie Klio odc. 2

    Czy Polska interesowała się losem Żydów w nazistowskich Niemczech, w jaki sposób polskie ambicje kolonialne łączyły się z losem ludności żydowskiej w Polsce? Zapraszamy na drugi odcinek podcastu Instytutu Pileckiego „Temida w świecie Klio".

  • W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    debata

    W stronę życia. Ucieczki z warszawskiego getta. Odcinek specjalny - Świadkowie Epoki

    „W stronę życia. Ucieczki z getta warszawskiego" (reż. Małgorzata Grygiel, Michał Miziołek, prod. Instytut Pileckiego 2026, 30 min.) przybliża losy czworga bohaterów: Mariana Kalwarego, Barbary Marlow, Elżbiety Ficowskiej oraz Anny Stupnickiej-Bando.