Zapraszamy do wysłuchania webinarium z cyklu „Twierdza Archiwum”, podczas którego rozmawialiśmy o Archiwach Historii Mówionej. Zapoznaliśmy się ze zbiorami relacji świadków XX wieku dwóch instytucji: Domu Spotkań z Historią oraz Instytutu Pileckiego.

Czy wspomnienia świadków są wiarygodnym źródłem historycznym? Czy nagrane relacje mogą stanowić odrębny i wartościowy zasób archiwalny? Historia Mówiona (Oral History) znajduje coraz szersze uznanie w świecie badaczy i pasjonatów historii. Wywiady przeprowadzane z bezpośrednimi uczestnikami zdarzeń stają się unikalnym materiałem źródłowym, możliwym do wykorzystania w wielu dziedzinach i badaniach.

Zachęcamy do udziału w spotkaniu, w trakcie którego skoncentrowaliśmy się na Archiwach Historii Mówionej i przyjrzeliśmy się relacjom świadków historii XX wieku. Omawiane zbiory znajdują się w posiadaniu dwóch instytucji: Domu Spotkań z Historią, którego Archiwum Historii Mówionej (którego współwłaścicielem jest Ośrodek Karta) stanowi największy taki zbiór w Polsce, oraz Instytutu Pileckiego, który w ramach projektu „Świadkowie Epoki” prowadzi własne archiwum historii mówionej. W trakcie webinarium dowiedzieliśmy się, jakie wyzwania stoją przed archiwum w perspektywie opracowywania, archiwizacji i sposobie udostępniania zbiorów historii mówionej.

Maria Buko opowiedziała o zmieniających się na przestrzeni lat poglądach na udostępnianie i pomysłach na popularyzowanie historii mówionej przez zespół Domu Spotkań z Historią. Pracując z historią mówioną, DSH od lat stara się znaleźć balans między dobrem rozmówców, dostępnością źródeł dla badaczy oraz zauważalnością działalności instytucji. Prelegentka skomplikowane zagadnienie udostępniania historii mówionej online przedstawiła przede wszystkim na przykładzie prowadzonego przez DSH serwisu www.relacjebiograficzne.pl

Tomasz Gleb przedstawił projekt „Świadkowie Epoki”, w ramach którego Instytut Pileckiego prowadzi własne Archiwum Historii Mówionej. Zaprezentował przy tym metodologię i kolejne stadia realizacji projektu - od doboru świadków, przez realizację nagrań, po ich opracowanie, archiwizację i wykorzystanie. Omówił rownież niektóre problemy pracy z historią mówioną, a także plany na przyszłość względem projektu.

Maria Buko

Dokumentalistka, kierowniczka Archiwum Historii Mówionej w warszawskim Domu Spotkań z Historią. Socjolożka i historyczka, doktorantka na Uniwersytecie Warszawskim zajmująca się pamięcią i doświadczeniem dzieci więźniów obozów. Współautorka (wraz z Katarzyną Madoń-Mitzner i Magdą Szymańską) opracowania Przetrwałam. Doświadczenia kobiet więzionych w czasach nazizmu i stalinizmu (Dom Spotkań z Historią, 2017) i autorka książki Pogłosy. Dzieci więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych (Dom Spotkań z Historią, 2020).

Tomasz Gleb

Dokumentalista. Od 1991 pracował w Ośrodku KARTA, gdzie zajmował się nagrywaniem relacji biograficznych (m.in. z byłymi więźniami sowieckich obozów pracy). Był redaktorem kwartalnika historycznego „Karta”, kierował archiwum fotograficznym, realizował dokumentacje do wystaw i albumów. W latach 2007-2017 kierował działem historycznym w agencji fotograficznej Forum. Od 2019 roku pracownik Zespołu ds. Projektów Filmowych Instytutu Pileckiego.