Porozmawiajmy o modernizmie | wykłady otwarte - Instytut Pileckiego

Zapraszamy na wykłady otwarte w ramach projektu Ćwiczenie nowoczesności / Exercising modernity / Modernität üben.

W roku setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości program będzie zogniskowany wokół pojęcia nowoczesności: zarówno w jej ujęciu historycznym, jak i jej dzisiejszym rozumieniu, uwzględniającym rewolucjonizujące życie technologie, generowane przez nie nowe sposoby życia i wyzwania.

Wspólnie z architektami, projektantami i twórcami porozmawiamy o modernizmie, postrzeganiu wspólnej przestrzeni oraz dziedzictwie architektonicznym miast i konieczności jego ochrony.

Pierwsza edycja polsko-niemiecko-izraelskiego interdyscyplinarnego projektu Ćwiczenie nowoczesności / Exercising modernity / Modernität üben to pilotażowy program wymiany intelektualnej, artystycznej i naukowej skierowany do osób zainteresowanych kulturą i historią Polski, Niemiec oraz Izraela oraz refleksją nad tym, jak projektowanie może zmieniać życie społeczne.

► WSPÓLNE DZIEDZICTWO – WILLA WOLFA

3.10 | g. 18.00 | Konsulat Kultury

Magdalena Gawin (wprowadzenie), Florian Mausbach (wykład)

Polsko-niemiecka inicjatywa planuje odbudować „w pierwotnym miejscu i pierwotnej formie” willę Wolfa, pierwszy modernistyczny budynek zaprojektowany przez Ludwiga Miesa van der Rohe. Willa powstała w 1926 r. w Gubinie na zamówienie lokalnego producenta tekstyliów Ericha Wolfa.

Budynek, wzniesiony na wzgórzu nad brzegiem rzeki Nysy, kształtem przywodzi na myśl kubistyczną ceglaną rzeźbę. Teraz ma zostać zrekonstruowany zgodnie z oryginałem jako „wspólne dziedzictwo” polsko-niemieckie.

Jako model wykonany w skali 1:1 odbudowana willa ma stać się najważniejszym obiektem wystawienniczym w Muzeum Miesa van der Rohe, którego centralnym punktem będzie europejska twórczość tego architekta, posiadającego niemieckie i amerykańskie korzenie. W mieście o przeplatającej się historii polsko-niemieckiej i noszącym podwójną nazwę Guben-Gubin willa Wolfa ma stanowić swoisty most kulturowy nad Nysą, przyciągając do miasta miłośników architektury z całego świata.

Florian Mausbach – dyplomowany inżynier, urbanista, w latach 1995–2009 Prezes Federalnego Urzędu Budownictwa i Planowania Przestrzennego. Obecnie przewodniczący stowarzyszenia Architekturpreis Berlin oraz stowarzyszenia Villa Wolf wspierającego odbudowę pierwszego modernistycznego domu Ludwiga Mies van der Rohes z 1926 roku w Gubinie. W roku 2017 autor apelu o pomnik polskich ofiar niemieckiej okupacji w latach 1939-1945 w centrum Berlina.

► KONSERWACJA MODERNIZMU: PRAKTYKA UTOPII

4.10 | g. 18.00 | Muzeum Miasta Gdyni

Magdalena Gawin, Winfried Brenne, Jeremy Hoffman (tbc), Robert Hirsch, Jacek Friedrich (moderacja)

Modernizm, szczególnie w wymiarze architektonicznym, to realizacja nowoczesnych, a często wręcz utopijnych założeń. Czas je zweryfikował – niektóre sprawdziły się w praktyce, inne nie. Dziś stawiamy pytanie: jak konserwować architekturę modernistyczną? Zachowywać bez zmian, czy dostosowywać do współczesnych potrzeb?

Jak wygląda światowa praktyka? Spotkamy się w gronie międzynarodowych specjalistów, by porównać podejścia do tematu w różnych częściach świata i na tej podstawie stworzyć podstawy zasad konserwacji modernizmu w Polsce.

Magdalena Gawin – historyk i eseistka. Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Od listopada 2015 pełni funkcję Generalnego Konserwatora Zabytków.

Winfried Brenne – inżynier architekt, założyciel studia BRENNE ARCHITEKTEN. Członek licznych branżowych stowarzyszeń i organizacji oraz laureat wielu międzynarodowych nagród.

Jeremie Hoffmann – architekt i historyk. Międzynarodowy ekspert w zakresie konserwacji modernistycznej architektury. Dyrektor miejskiego Departamentu Konserwacji w Tel Awiwie.

Robert Hirsch – wykładowca w Katedrze Historii, Teorii Architektury i Konserwacji Zabytków Politechniki Gdańskiej. Od roku 2000 pełni funkcję Miejskiego Konserwatora Zabytków Miasta Gdyni.

Jacek Friedrich – historyk sztuki, pracownik Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego, dyrektor Muzeum Miasta Gdyni. W swych badaniach podejmuje problematykę związaną z nowoczesną kulturą wizualną, historią architektury i projektowania w XX wieku oraz rekonstrukcją i ochroną zabytków architektury.

► PROJEKT LIEBLING: MODERNISTYCZNE ZAPLECZE INTELEKTUALNE BIAŁEGO MIASTA

5.10 | g. 18.00 | Konsulat Kultury

Shira Levy Benyemeni

W 2003 r. telawiwskie Białe Miasto, będące wybitnym przykładem zaadaptowania architektury modernistycznej do warunków lokalnych, wpisano na Listę Dziedzictwa Narodowego UNESCO, co przyczyniło się do umocnienia rangi i znaczenia miejskich projektów konserwatorskich w Izraelu.

Konserwacja jest zazwyczaj postrzegana jako proces skupiający się na fizycznych aspektach obiektów architektonicznych, z pominięciem niematerialnej treści społecznej. Decyzja o ustanowieniu The White City Center uwzględniła wszystkie elementy dziedzictwa architektonicznego – zarówno te materialne, jak i niematerialne, czego efektem było opracowanie unikalnego programu rezydencji: projektu Liebling.

Do grupy badawczo-inicjatywnej zapraszano twórców multidyscyplinarnych – od architektów po muzyków – w celu analizowania samej koncepcji konserwacji i urbanistyki w kontekście architektury modernistycznej.

Shira Levy Benyemeni – dyrektor i współzałożyciel tzw. Centrum Białego Miasta (White City Center) w Tel Awiwie. W ostatnich latach prowadziła szereg projektów urbanistycznych łączących w sobie planowanie, aktywizm i kulturę.

► O TYM, CO WSPÓLNE. CZYM JEST I MOŻE BYĆ KIBUC JAKO PRZESTRZEŃ WSPÓLNA

6.10 | g. 18.00 | Muzeum Miasta Gdyni

Yasky Cohen, Yamit Cohen

Od końca pierwszej dekady XX wieku kibuc ewoluował jako rodzaj osady, w której układ przestrzenny odzwierciedla ideologie i praktyki zbiorowości i równości. W ostatnich trzech dekadach kibuce utraciły swą fundamentalną warstwę ideologiczną i większość z nich zmieniono w sprywatyzowane podmiejskie osady.

Jakie miejsce zajmuje wspólna przestrzeń społeczna w kibucach, które są poddawane procesom prywatyzacji? Jakie są potencjalne potrzeby, a także cechy i charakter przestrzeni wspólnej we współczesnej rzeczywistości społecznej? Yasky i Yamit Cohen poruszą te kwestie, odnosząc się do swojej pracy w kibucach, przez którą starają się tworzyć nowe możliwości w ich niefunkcjonalnych obecnie przestrzeniach.

Yasky Cohen i Yamit Cohen – Yamit Cohen jest architektką i badaczką zajmującą się historią i filozofią nauki i idei, wykładowcą w Izraelskim Instytucie Technologii (Technion) w Hajfie oraz wspólnikiem w telawiwskiej firmie Yasky Architects. Yuval Yasky jest architektem, badaczem i kustoszem. Przez ostatnie 8 lat kierował Zakładem Architektury w Bezalel Academy of Art and Design w Jerozolimie.

ORGANIZATOR:

Instytut Pileckiego

PARTNERZY:

Architekturpreis Berlin e.V
Konsulat Kultury
Kultura Liberalna
Miasto Gdynia
Muzeum Miasta Gdyni
The White City Center – מרכז העיר הלבנ

fot. Grzegorz Karkoszka