Pamięć jako archiwum: dylematy historii mówionej | wykład online - Instytut Pileckiego

wykład

15.04.2021 (CZW) 15.00

Pamięć jako archiwum: dylematy historii mówionej | wykład online

Zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Twierdza Archiwum”, podczas którego będziemy rozmawiać o Archiwach Historii Mówionej. Zapoznamy się ze zbiorami relacji świadków XX wieku dwóch instytucji: Domu Spotkań z Historią oraz Instytutu Pileckiego.

Czy wspomnienia świadków są wiarygodnym źródłem historycznym? Czy nagrane relacje mogą stanowić odrębny i wartościowy zasób archiwalny? Historia Mówiona (Oral History) znajduje coraz szersze uznanie w świecie badaczy i pasjonatów historii. Wywiady przeprowadzane z bezpośrednimi uczestnikami zdarzeń stają się unikalnym materiałem źródłowym, możliwym do wykorzystania w wielu dziedzinach i badaniach.

Zachęcamy do udziału w spotkaniu, w trakcie którego skoncentrujemy się na Archiwach Historii Mówionej i przyjrzymy się relacjom świadków historii XX wieku. Omawiane zbiory znajdują się w posiadaniu dwóch instytucji: Domu Spotkań z Historią, którego Archiwum Historii Mówionej (którego współwłaścicielem jest Ośrodek Karta) stanowi największy taki zbiór w Polsce, oraz Instytutu Pileckiego, który w ramach projektu „Świadkowie Epoki” prowadzi własne archiwum historii mówionej. Dowiemy się, jakie wyzwania stoją przed archiwum w perspektywie opracowywania, archiwizacji i sposobie udostępniania zbiorów historii mówionej.

Na wykład w formie online można zarejestrować się tutaj.

W spotkaniu będą uczestniczyć pracownicy obu wymienionych ośrodków. 

Maria Buko opowie o zmieniających się na przestrzeni lat poglądach na udostępnianie i pomysłach na popularyzowanie historii mówionej przez zespół Domu Spotkań z Historią. Pracując z historią mówioną, DSH od lat stara się znaleźć balans między dobrem rozmówców, dostępnością źródeł dla badaczy oraz zauważalnością działalności instytucji. Skomplikowane zagadnienie udostępniania historii mówionej online przedstawi przede wszystkim na przykładzie prowadzonego przez DSH serwisu www.relacjebiograficzne.pl

Tomasz Gleb przedstawi projekt „Świadkowie Epoki”, w ramach którego Instytut Pileckiego prowadzi własne Archiwum Historii Mówionej. Zaprezentuje przy tym metodologię i kolejne stadia realizacji projektu - od doboru świadków, przez realizację nagrań, po ich opracowanie, archiwizację i wykorzystanie. Omówi rownież niektóre problemy pracy z historią mówioną, a także plany na przyszłość względem projektu.


Więcej o prelegentach:

  • Maria Buko

Dokumentalistka, kierowniczka Archiwum Historii Mówionej w warszawskim Domu Spotkań z Historią. Socjolożka i historyczka, doktorantka na Uniwersytecie Warszawskim zajmująca się pamięcią i doświadczeniem dzieci więźniów obozów. Współautorka (wraz z Katarzyną Madoń-Mitzner i Magdą Szymańską) opracowania Przetrwałam. Doświadczenia kobiet więzionych w czasach nazizmu i stalinizmu (Dom Spotkań z Historią, 2017) i autorka książki Pogłosy. Dzieci więźniów niemieckich obozów koncentracyjnych (Dom Spotkań z Historią, 2020).

  • Tomasz Gleb

Dokumentalista. Od 1991 pracował w Ośrodku KARTA, gdzie zajmował się nagrywaniem relacji biograficznych (m.in. z byłymi więźniami sowieckich obozów pracy). Był redaktorem kwartalnika historycznego „Karta”, kierował archiwum fotograficznym, realizował dokumentacje do wystaw i albumów. W latach 2007-2017 kierował działem historycznym w agencji fotograficznej Forum. Od 2019 roku pracownik Zespołu ds. Projektów Filmowych Instytutu Pileckiego.

Zobacz także

  • Festiwal „Wolskie Ostańce”
    Grafika promocyjna festiwalu „Wolskie Ostańce” w ciemnoczerwonej tonacji z datą 9–11.10.2026 i podtytułem „między znikaniem a trwaniem”.

    Wydarzenie

    Festiwal „Wolskie Ostańce”

    Co zostaje z miasta, które nieustannie się zmienia? Co trwa mimo wyburzeń, nowych inwestycji i zacierania śladów pamięci? I kim są współcześni „ostańcy”? Festiwal „Wolskie Ostańce” to wielowymiarowe wydarzenie poświęcone relacji między miastem, pamięcią i ludźmi.

  • Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.
    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum

    konferencja

    Konferencja: Laboratoria innowacji. AI w archiwach. Twierdza Archiwum.

    W dobie rewolucji cyfrowej instytucje archiwalne stają przed koniecznością przedefiniowania swojej roli – ze strażników pamięci przeobrażają się w laboratoria innowacji. Najważniejszym obecnie elementem tej transformacji jest sztuczna inteligencja, której pierwsze wdrożenia skłaniają do pogłębionej refleksji nad rolą archiwisty i charakterem udostępniania zbiorów.

  • „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”
    Grafika wydarzenia „Berlin w Warszawie”. Czerwone tło z czarnym niedźwiedziem i niebieską Syrenką Warszawską. Napisy: „24.09.2026 godz. 18.00”, „Cykl dyskusyjny BERLIN W WARSZAWIE” oraz „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”.

    debata

    „Niemiecka pamięć a Powstanie Warszawskie: dlaczego okupacja Polski pozostaje w Niemczech tematem nieobecnym?”

    24 września zapraszamy do Instytutu Pileckiego na ósme spotkanie z udziałem polskich i niemieckich ekspertów, w ramach cyklu „Berlin w Warszawie”. Tematem spotkania będzie pamięć o Powstaniu Warszawskim w niemieckiej kulturze pamięci.