Odsłonięcie tablic upamiętniających Mieszkańców Gminy Sadowne oraz Rodzinę Lubkiewiczów

22 marca 2019
slider
Leon Lubkiewicz, Marianna Lubkiewicz, fot. Instytut Pileckiego / Archiwum rodzinne Lubkiewiczów i Oltonów; CC BY 4.0

24 marca o g. 11.00 w Sadownem  odsłonięte zostaną tablice upamiętniające Rodzinę Lubkiewiczów za pomoc okazaną Żydom w czasie okupacji niemieckiej oraz Mieszkańców Gminy Sadowne, którzy padli ofiarą niemieckiego terroru.

24 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką. Jednym z miast, które aktywnie włączyło się w pomoc polskim obywatelom pochodzenia żydowskiego było Sadowne. Przed wojną Żydzi stanowili w nim znaczną część mieszkańców. W czasie okupacji niemieckiej przesiedleni zostali do gett, m.in. do Stoczka Węgrowskiego i Łochowa, a miasto znajdowało się na trasie transportów do Treblinki. W okolicach Sadownego schronienia szukali jego dawni mieszkańcy oraz uciekinierzy z transportów do obozu śmierci. Szansa na przeżycie wzrastała dzięki pomocy mieszkańców miasta, którzy nie zważali na grożące im ryzyko. Za pomoc Żydom, zgodnie z rozporządzeniem Hansa Franka z 15 października 1941 roku, groziła kara śmierci. Rodzina Lubkiewiczów – Marianna, Leon i ich syn Stefan – zostali za taką pomoc zamordowani. Więcej o ich ofiarności przeczytacie tutaj: Historia rodziny Lubkiewiczów.

————

Leon, Marianna i Stefan Lubkiewiczowie, rodzina piekarzy z Sadownego, zostali zastrzeleni przez niemieckich żandarmów 13 stycznia 1943 r. Tego dnia Leon Lubkiewicz sprzedał chleb dwóm sąsiadkom, Żydówkom: Czapkiewiczównie i Elizównie. Niemcy zatrzymali dziewczęta, u których znaleźli bochenek, i je zabili. Za tę sprzedaż chleba, która była gestem odwagi i współczucia, Leon Lubkiewicz zapłacił najwyższą cenę. Wraz z rodziną był torturowany, a następnie z żoną i synem zostali zamordowani. Z relacji i zeznań tużpowojennych i tych późniejszych wiadomo, że rodzina Lubkiewiczów pomagała podczas II wojny światowej Żydom ukrywającym się w okolicznych lasach, dostarczając im codziennie chleb.

Wydaje się, że wciąż niewiele opowiadamy o tych, którzy nieśli pomoc żydowskim sąsiadom, wykazali się odwagą, solidarnością i współczuciem wobec bliźniego. Pomagali, chociaż za każdy okazany gest pomocy groziła im i ich bliskim śmierć. Lubkiewiczowie zostali uhonorowani medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata dopiero w 1997 r. Ich tragiczna historia poza rodziną i najbliższymi sąsiadami przez długi czas pozostawała praktycznie nieznana.

Od wielu lat w Polsce i Europie trwa debata na temat sposobów upamiętnienia masowych zbrodni i ich ofiar z okresu II wojny światowej. Mikropomniki, mosiężne tabliczki osadzane w bruku miast Europy upamiętniające ofiary Holokaustu czy tablice w kształcie krzyży Karola Tchorka umieszczane w miejscach masowych rozstrzeliwań w Warszawie – to te najważniejsze przykłady. Nie było jednak projektu, który upamiętniał Polaków zamordowanych za niesienie pomocy potrzebującym Żydom.

Instytut Pileckiego postanowił wypracować spójny i czytelny sposób upamiętniania tych miejsc i osób we współpracy z lokalnymi społecznościami. Prosty symbol – kamień opatrzony krótką inskrypcją w języku polskim i angielskim – oraz aplikacja informująca o wydarzeniach, do których doszło w tym miejscu. Instytut Pileckiego ma zaszczyt uczcić po raz pierwszy w Polsce po 76 latach pamięć o tych, którzy przełamali paraliżujący strach o życie swoje i swoich bliskich i nieśli pomoc Żydom.

Prof. Magdalena Gawin
Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego,
inicjatorka programu upamiętnienia

Dr Wojciech Kozłowski
Dyrektor Instytutu Pileckiego

.

PROGRAM UROCZYSTOŚCI

11.00 Msza Święta
kościół św. Jana Chrzciciela w Sadownem
12.45 Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Rodzinę Lubkiewiczów
ul. Mazowiecka 11a
13.45 Odsłonięcie tablicy upamiętniającej Mieszkańców Gminy Sadowne
pl. Kościelny

3
Marianna Lubkiewicz, fot. Instytut Pileckiego / Archiwum rodzinne Lubkiewiczów i Oltonów; CC BY 4.0

.

4
Stefan Lubkiewicz (gra na akordeonie), fot. Instytut Pileckiego / Archiwum rodzinne Lubkiewiczów i Oltonów; CC BY 4.0

ORGANIZATORZY:

organizatorzy

.

.

.

 

PATRONAT HONOROWY:

Maria Koc – Wicemarszałek Senatu

INICJATORKA PROJEKTU:

Prof. Magdalena Gawin – Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, inicjatorka programu upamiętnienia

 

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl