News

Unsere nächste Veranstaltung im Rahmen von "Häuser aus Glas? Polen und Europas Ringen um die Moderne im XX Jahrhundert". Hier finden Sie auch die bisherigen Veranstaltungen.

Polska wersja na dole

Die Diskussion wird in Form eines Webinars via Zoom mit Simultanübersetzung ins Deutsche stattfinden. Hier können Sie sich registrieren: https://zoom.us/webinar/register/WN_N5-84BKSQZCX_nn-HJqjwQ

Als das UNESCO-Komitee im Jahre 1980 das historische Zentrum Warschaus auf die Welterbeliste setzte, waren dafür nicht etwa außerordentliche architektonische Vorzüge der Grund, sondern das Titanenwerk der Wiederherstellung der zerstörten Stadtstruktur aus den Ruinen des Krieges. Doch der Wiederaufbau Warschaus bleibt ein kontroverses Thema, welches nicht selten emotionsgeladene Debatten auslöst. Wurde wirklich der beste Weg der Erneuerung der in Ruinen liegenden Stadt gewählt? Hätte man die Modernisierungsbestrebungen nicht besser mit dem Wiederaufbau historisch bedeutsamer Baudenkmäler in Einklang bringen können? Inwieweit mussten wichtige Entscheidungen in einzelnen Stadtbereichen den damaligen politischen Gegebenheiten Rechnung tragen? Dass sich am Wiederaufbau Warschaus auch heute noch die Geister scheiden, zeigt die große Anzahl in Umlauf gesetzter Mythen – über in Aktentaschen aus Moskau hergeschickte Direktiven oder über nach dem Krieg abgerissene wertvolle historische Bausubstanz.

Auf die Fragen nach den Chancen und Gefahren, mit denen sich die Erbauer der Hauptstadt auseinandersetzen mussten, aber auch danach, wie man ihre Arbeit heute sehen und beurteilen muss, werden während der Debatte folgende Personen antworten: Grzegorz Piątek, der in seinem Buch „Die beste Stadt der Welt. Warschau im Wiederaufbau 1944-1949” die Geschichte der mit dem Wiederaufbau verbundenen Entscheidungen und Maßnahmen ausführlich untersucht hat, und Prof. Jakub Lewicki, der für die heutigen Geschicke der historischen Baudenkmäler der Hauptstadt und für die ihr nach dem 2. Weltkrieg verliehene städtische Raumgestaltung Sorge trägt.


Anna Cymer - Architekurhistorikerin und Absolventin der Kunstgeschichte an der Universität in Warschau. Sie engagiert sich regelmäßig dafür, das Thema Architektur in den Fokus der öffentlichen Wahrnehmung zu rücken. Sie schreibt sowohl für populäre als auch fachspezifische Medien. Zudem ist sie zweifache Stipendiatin des Kulturministers und Trägerin des Journalistenpreises der polnischen Architektenkammer. Sie ist Autorin des 2018 erschienen Buches „Architektura w Polsce 1945-1989“ [Architektur in Polen 1945-1989].


Prof. Dr. hab. Jakub Lewicki – Professor an der Kardinal-Stefan-Wyszyński-Universität Warschau (UKSW) und Leiter des Lehrstuhls für Denkmalpflege und Landschaftsschutz im Institut für Kunstgeschichte an der UKSW. Er war als Stellvertretender Vorsitzender und anschließend als Vorsitzender des Denkmalschutzrates in der Woiwodschaft Masowien (2014-2016 und 2016-2017) sowie als Vorsitzender des Denkmalschutzrates in der Woiwodschaft Podlachien (2016-2017) tätig. Im Jahre 2017 übernahm er die Funktion des Denkmalpflegers für die Woiwodschaft Masowien. Prof. Lewicki ist Mitglied von ICOMOS (International Council on Monuments and Sites), Stellvertretender Vorsitzender der Polnischen Abteilung von DOCOMOMO (International Working Party for Documentation and Conservation of Buildings, Sites and Neighbourhoods of the Modern Movement) und Mitglied des Kunsthistorikerverbands, des Denkmalschützerverbands und des Vereins für Denkmalpflege. Er ist Spezialist u.a. auf dem Gebiet des Modernismus und des späten Historismus sowie Baudenkmalpflege. Ferner ist er der Autor von zahlreichen wissenschaftlichen Beiträgen zu Fragen der Denkmalpflege sowie der Geschichte der neuzeitlichen und modernen Architektur.

Grzegorz Piątek – Architekturkritiker, Kurator, Schriftsteller, Warschau-Experte. Mitgründer der Stiftung Fundacja Centrum Architektury, Mitinitiator der Ausstellung Hotel Polonia. The Afterlife of Buildings, die anlässlich der 11. Architekturbiennale in Venedig mit dem Goldenen Löwen ausgezeichnet wurde (zusammen mit Jarosław Trybuś, 2008). In den Jahren 2005-2011 war er als Redaktionsmitglied der Monatszeitschrift „Architektura-murator“ tätig. Grzegorz Piątek ist der Autor von Reiseführern, u.a. „SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy“, 2012 („SAS. Der illustrierte Atlas der Architektur im Stadtviertel Saska Kępa“), und der Biographie „Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego“, 2016 („Der Sanierer. Karriere von Stefan Starzyński“), für die ihm der Literaturpreis der Hauptstadt Warschau verliehen wurde. Im März 2020 wurde sein Buch „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944–1949“ [Die beste Stadt der Welt. Warschau im Wiederaufbau 1944–1949“] veröffentlicht.




Mehr über die Vortrags- und Gesprächsreihe Häuser aus Glas? Polen und Europas Ringen um die Moderne im 20. Jahrhundert:

Die Geschichte der Moderne ist keine universelle, sondern eine ortsgebundene Geschichte. Die Wahrnehmung der Moderne als eine Vielfalt und Mannigfaltigkeit von parallel auftretenden Aktivitäten regt dazu an, Fragen nach gemeinsamen Eigenschaften wie Besonderheiten der unterschiedlichsten Modernisierungsprojekte zu stellen. Einen Teil davon bildet auch die Geschichte der Moderne in der Architektur, die zu einer Art Seismograf der visionären und zugleich ambivalenten Erfahrungen mit der Moderne geworden ist.
Mit der Vortrags- und Gesprächsreihe Häuser aus Glas? Polen und Europas Ringen um die Moderne im 20. Jahrhundert sollen Fragen nach der Rolle der polnischen architektonischen Moderne in den überregionalen Modernisierungsbestrebungen sowie nach der lokalen Eigenart des polnischen Bauwesens in den ersten Dekaden des 20. Jahrhunderts vor dem Hintergrund der europäischen Architektur zu dieser Zeit verhandelt werden.
Die Veranstaltungsreihe findet im Rahmen des Programms Modernität üben statt, das als ein Forum für intellektuellen, künstlerischen und wissenschaftlichen Austausch konzipiert wurde.
 



Środa, 01.07.2020, godz. 18:30 | Debata Zoom | Prof. Dr. hab. Jakub Lewicki i Grzegorz Piątek | Moderacja: Anna Cymer

Odbudowa Warszawy - między konserwatorskim dylematem a wielką modernizacją

Rozmowa odbędzie się w języku polskim w formie webinarium na platformie Zoom i będzie tłumaczona symultanicznie na niemiecki.
Link do rejestracji: https://zoom.us/webinar/register/WN_N5-84BKSQZCX_nn-HJqjwQ

Kiedy w 1980 roku Komitet UNESCO wpisywał na Listę Światowego Dziedzictwa historyczne centrum Warszawy powodem nie były jego wyjątkowe walory architektoniczne, a tytaniczne dzieło podniesienia z ruin zniszczonej w czasie wojny tkanki miejskiej. Jednak odbudowa Warszawy wciąż wywołuje dyskusje i zachęca do analiz. Czy wybrano rzeczywiście najlepszą drogę odnowienia zrujnowanego miasta? Czy udało się połączyć ideę modernizacji z odbudową najcenniejszych zabytków? Na ile polityczne były decyzje, dotyczące poszczególnych regionów miasta? Jak bardzo odbudowa Warszawy jest wciąż żywym tematem może świadczyć mnogość wciąż związanych z nią mitów – o przysyłanych z teczkach z ZSRR wytycznych czy o wyburzanej po wojnie cennej historycznej zabudowie.

Na pytania o szanse i zagrożenia, z jakimi zmagali się odbudowujący stolicę, ale i o to, jak dziś należy widzieć i oceniać ich pracę odpowiedzą podczas debaty Grzegorz Piątek, który w książce „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949” wnikliwie przebadał historię decyzji i działań związanych z odbudową i prof. Jakub Lewicki, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, który troszczy się o współczesne losy stołecznych zabytków i nadany po II wojnie światowej kształt przestrzenny miasta.


Anna Cymer – historyczka architektury, absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, zajmuje się popularyzacją wiedzy na temat architektury. Pisuje zarówno do mediów popularnych, jak branżowych i specjalistycznych. Dwukrotna stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, laureatka Nagrody Dziennikarskiej Izby Architektów RP. Autorka książki "Architektura w Polsce 1945 - 1989".

Prof. dr hab. Jakub Lewicki – profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie i kierownik Katedry Konserwacji Zabytków i Ochrony Krajobrazu w Instytucie Historii Sztuki na Wydziale Nauk Historycznych i Społecznych UKSW. Pełnił funkcję Wiceprzewodniczącego a następnie Przewodniczącego Rady Konserwatorskiej Województwa Mazowieckiego (2014-2016 oraz 2016-2017) jak również Przewodniczącego Rady Konserwatorskiej Województwa Podlaskiego (2016-2017). W 2017 roku objął funkcję Wojewódzkiego Mazowieckiego Konserwatora Zabytków. Członek ICOMOS (International Council on Monuments and Sites), Przewodniczący Komisji Ochrony i Konserwacji Architektury Modernistycznej ICOMOS, Wiceprezes Sekcji Polskiej DOCOMOMO (International Working Party for Documentation and Conservation of Buildings, Sites and Neighbourhoods of the Modern Movement) a także członek Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków oraz Towarzystwa Opieki nad Zabytkami. Specjalizuje się m.in. w zakresie architektury modernizmu i późnego historyzmu oraz w konserwacji architektury. Autor licznych publikacji naukowych poświęconych zagadnieniom konserwatorskim oraz historii architektury nowożytnej i nowoczesnej.


Grzegorz Piątek – krytyk architektury, kurator, pisarz, varsavianista. Współzałożyciel Fundacji Centrum Architektury, współtwórca (wraz z J. Trybusiem) wystawy „Hotel Polonia. The Afterlife of Buildings” nagrodzonej Złotym Lwem na XI Biennale Architektury w Wenecji (2008). W latach 2005-2011 członek redakcji miesięcznika „Architektura-murator”. Autor przewodników (m.in. „SAS. Ilustrowany atlas architektury Saskiej Kępy”, 2012) oraz biografii „Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego" (2016), za którą otrzymał Nagrodę Literacką m.st. Warszawy. W marcu 2020 r. ukazała się jego książka „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944–1949”.



Cykl wykładów i rozmów Szklane domy? Polska w kontekście zmagań Europy z nowoczesnością w XX wieku

Dzieje nowoczesności to nie dzieje uniwersalne a umiejscowione. Rozumienie nowoczesności jako wielości i różnorodności równolegle występujących działań prowokuje pytania o cechy wspólne a także odrębności przeróżnych projektów modernizacyjnych. Ich częścią jest również historia architektonicznego modernizmu, który stał się sejsmografem wizyjności, ale i ambiwalencji doświadczenia nowoczesności. Cykl wykładów i rozmów Szklane domy? Polska w kontekście zmagań Europy z nowoczesnością w XX wieku poświęcony jest specyfice praktyk modernizacyjnych w Polsce w pierwszej połowie XX wieku. Postawione zostaną pytania o miejsce polskiej nowoczesności architektonicznej w ponadregionalnych dążeniach modernizacyjnych oraz o lokalną specyfikę polskiego budownictwa pierwszych dekad XX wieku na tle architektury europejskiej tego czasu.
Cykl jest realizowany w ramach programu Ćwiczenie nowoczesności, stworzonego jako forum wymiany intelektualnej, artystycznej i naukowej.


 

Bisherige Veranstaltungen:

  • Häuser aus Glas? Polen und Europas Ringen um die Moderne im XX Jahrhundert

"Lokale oder globale Moderne? Die architektonische Avantgarde in Polen und ihre internationale Vernetzung" mit Prof. Martin Kohlrausch und Aleksandra Kędziorek

"Internationale neue Baukunst im nationalen Spannungsfeld. Architektur der Zwischenkriegszeit in deutsch-polnischen Grenzregionen" mit PD Dr. habil. Beate Störtkuhl


 

  • Exercising Modernity - Die Videoreihe 

Iza Mrzygłód: Was können wir von der Moderne lernen?

Sabrina Cegla: Europa und "neue Stadt" - das passt irgendwie nicht zusammen!

Modernität üben - die Doku 

 

See also