Marcin Przegiętka graduated in history from the Faculty of Historical Sciences at Nicolaus Copernicus University in Toruń (2006) and holds a PhD in the humanities in the field of history (2013). Since 2026, he has been an assistant professor at the Center for Totalitarian Studies at the Pilecki Institute. From 2012 to 2026, he worked at the Public Education Office (later the Historical Research Office) of the Institute of National Remembrance.

Research interests

• Polish-German relations from 1918 to 1939;
• the German occupation of Polish territories from 1939 to 1945;
• the German police apparatus and the SS in the General Government and the Ciechanów Regierungsbezirk (1939–1945).

Selected publications

Academic articles

• Przegiętka M., Wyżsi dowódcy SS i policji na ziemiach polskich włączonych do Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie. Kariery w ruchu narodowo-socjalistycznym i losy powojenne – analiza porównawcza in Nie tylko Norymberga. Zbrodnie niemieckie na ziemiach polskich 1939–1945 i ich powojenne rozliczenia, eds. P. Resel, T. Toborek, Łódź 2026, pp. 59–83.
• Przegiętka M., Prezesi Kolei Wschodniej i Dyrekcji Kolei Rzeszy na okupowanych ziemiach polskich (1939–1945). Przyczynek do polityki kadrowej Ministerstwa Komunikacji Rzeszy in A jednak kolej, vol. 6: Kolej i kolejarze na ziemiach polskich, eds. D. Keller, J. Mokrosz, Łódź 2025, pp. 187–215.
• Przegiętka M., Wykorzystywanie policji w „rekrutacji” robotników przymusowych w Generalnym Gubernatorstwie in Praca przymusowa podczas II wojny światowej. Pamięć i konsekwencje, eds. W. Wichert, T. Ślepowroński, Szczecin–Warsaw 2025, pp. 43–68.
• Przegiętka M., Masowa egzekucja osób niepełnosprawnych w lesie ościsłowskim 20 lutego 1940 roku in Zbrodnie niemieckie i sowieckie na północnym Mazowszu w latach 1939–1945, eds. K. Sychowicz, L. Zygner, M. Żuławnik, Białystok–Warsaw 2024, pp. 41–73.
• Przegiętka M., Czy tylko „pesymiści uczą się niemieckiego”? O językach polskim i niemieckim w czasie wojny i okupacji = „Nur Pessimisten lernen Deutsch”? Deutsch und Polnisch während Krieg und Besatzung in Iluzje wszechwładzy. Architektura i codzienność pod okupacją niemiecką = Allmachtsphantasien. Architektur und Alltag unter deutscher Besatzung, ed. A. Paradowska, Poznań 2025, pp. 38–49.
• Przegiętka M., Co o Zagładzie wiedział Adolf Gerteis, prezes Kolei Wschodniej?, “Zagłada Żydów. Studia i materiały,” no. 20 (2024), pp. 537–562.
• Przegiętka M., Czy Otto von Wächter był inicjatorem aresztowania profesorów w Krakowie 6 listopada 1939 r.? Nowe ustalenia w oparciu o analizę nieznanych do tej pory dokumentów, “Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne,” 150, issue 3 (2023), pp. 533–547.
• Przegiętka M., Aresztowania i deportacje do obozów koncentracyjnych z ziem wcielonych do Rzeszy w kwietniu i maju 1940 r. Próba oszacowania skali Intelligenzaktion, “Dzieje Najnowsze,” vol. 54: 2022, issue 1, pp. 85–102.
• Przegiętka M., Tymczasowa siedziba władz Generalnego Gubernatorstwa. Łódź jako okupacyjny ośrodek administracyjny i siedziba Hansa Franka jesienią 1939 r., “Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne,” no. 1/2022, pp. 147–167.
• Przegiętka M., Niemiecko-sowiecka wymiana uchodźców wiosną 1940 r. (w świetle dokumentów niemieckich władz okupacyjnych), “Rocznik Dziejów Społecznych i Gospodarczych,” vol. 82, 2021 [printed in 2022], pp. 217–249.
• Przegiętka M., Zmiany nazw miast w Generalnym Gubernatorstwie (1939–1945). Wstęp do germanizacji czy wyraz pragmatyzmu okupanta?, “Klio. Czasopismo poświęcone dziejom Polski i powszechnym,” vol. 60 (4)/2021, pp. 117–139.
• Przegiętka M., Selbstschutz Südostpreußen. Erschießungskommando der Gestapo Zichenau in Ostpreußens Kriegsbeute. Der Regierungsbezirk Zichenau 1939–1945, ed. Ch. Henschel, Osnabrück 2021, pp. 73–91.
• Przegiętka M., Podpułkownik żandarmerii Hans Köllner, jeden z organizatorów Policji Polskiej, tzw. granatowej, w Generalnym Gubernatorstwie in Policja granatowa w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939–1945, eds. T. Domański, E. Majcher-Ociesa, Kielce–Warsaw 2019 [printed in 2020], pp. 86–104.
• Przegiętka M., Generalne Gubernatorstwo w raportach Służby Bezpieczeństwa Reichsführera SS, “Rocznik Polsko-Niemiecki,” 2019 [printed in 2020], no. 27, issue 1, pp. 45–72.
• Przegiętka M., Kontakty polskich i niemieckich władz bezpieczeństwa w drugiej połowie lat trzydziestych XX wieku (kwestia zagrożenia komunistycznego), “Kwartalnik Historyczny,” vol. 126: 2019 [printed in 2020], no. 4, pp. 689–720.
• Przegiętka M., Problem „korytarza” i propozycje jego rozwiązania w stosunkach polsko-niemieckich w okresie międzywojennym=Problemes des „Korridors” und Vorschläge zu ihrer Lösung in der Zwischenkriegszeit, in Niemcy i Polska w trakcie i po zakończeniu pierwszej wojny światowej=Deutschland und Polen im und nach dem Ersten Weltkrieg, eds. B. Martin, B. Górczyńska-Przybyłowicz, M. Jania-Szczechowiak, F. Mudzo, Poznań 2019, pp. 109–124, 391–406.
• Przegiętka M., The Invasion of Poland by the Third Reich and the Crimes of German Operational Groups in The Autumn of 1939 in “История,” no. 4/2019, pp. 427–434.
• Przegiętka M., Obraz Polaków w szkoleniu światopoglądowym niemieckiej Policji Porządkowej w Generalnym Gubernatorstwie (1939–1945), “Dzieje Najnowsze,” no. 4/2018, pp. 57–78.
• Przegiętka M., Gardeja. Dworzec na granicy Polski i Niemiec w dwudziestoleciu międzywojennym, “Rocznik Grudziądzki,” vol. 23: 2015, pp. 203–211.
• Przegiętka M., Ohne Hoffnung auf Befreiung? Die polnische Heimatarmee im Jahr 1944 sowie die Operation „Burza” in Zeitenwende 1944. Symposium 7. November 2014, eds. M.Ch. Ortner, B. Dybaś, Vienna 2015, pp. 69–84.
• Przegiętka M., Zainteresowanie wywiadu polskiego niemieckim wojskowym tranzytem kolejowym przez Pomorze w okresie międzywojennym in Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku, vol. 2, eds. W. Skóra, P. Skubisz, Szczecin 2015, pp. 211–245.
• Przegiętka M., 1918, 1945 and 1989: Three Turning Points in the History of Polish Railways in the Twentieth Century in Railways in Transition – Eastern Europe Railways – Past, Present and Future in the 20th and 21st Centuries, eds. R. Roth, H. Jacolin, Frankfurt am Main 2013, pp. 131–144.
• Przegiętka M., Dzieje kolei normalnotorowych na obszarze Warmii i Mazur in Dzieje kolei w Polsce, eds. D. Keller, K. Soida, Rybnik 2012, pp. 305–326.
• Przegiętka M., Komunikacja tranzytowa do Prus Wschodnich przez Polskę w okresie międzywojennym. Sposobność do intensywnej współpracy czy przyczyna drugiej wojny światowej? in Kolej Wschodnia na przestrzeni dziejów. Podróż z Berlina do Królewca. Katalog wystawy=Die Ostbahn im Spiegel der Zeit – Eine Reise von Berlin nach Königsberg. Katalog zur Ausstellung, ed. J. Musekamp, Frankfurt (Oder) 2010, pp. 19–21.
• Bandrowicz M., Przegiętka M., Niechciane dziedzictwo? Usunięcie niemieckich posągów i płaskorzeźb z mostu na Wiśle w Toruniu w latach dwudziestych XX wieku, “Rocznik Toruński,” vol. 37: 2010, pp. 7–22.
• Przegiętka M., Włoski projekt niemieckiej autostrady przez polskie Pomorze, “Zeszyty Historyczne,” no. 170, 2009, pp. 66–88.
• Przegiętka M., Rywalizacja na pograniczu. Prusy Wschodnie i sąsiednie polskie powiaty województw białostockiego i warszawskiego w drugiej połowie lat 30-tych XX wieku, “Komunikaty Mazursko-Warmińskie,” 2008, no. 2 (260), pp. 123–133.
• Przegiętka M., Wiszący most na Wiśle w Toruniu? Dwa niezrealizowane projekty z pierwszej połowy XX wieku, “Rocznik Toruński,” vol. 35: 2008, pp. 77–92.
• Przegiętka M., Inwestycje komunikacyjne na Bałkanach w polskiej polityce zagranicznej okresu międzywojennego, “Zeszyty Historyczne,” no. 162: 2007, pp. 26–55.

Monographs

• Przegiętka M., Akcja Gestapo przeciwko polskiej inteligencji w rejencji ciechanowskiej. Aresztowani i deportowani do obozów koncentracyjnych w III Rzeszy w kwietniu 1940 r., Warsaw 2020.
• Przegiętka M., Komunikacja i polityka. Transport kolejowy i drogowy w stosunkach polsko-niemieckich w latach 1918–1939, Warsaw 2015.

Academic editing

• “Polska pod okupacją 1939–1945”, eds. M. Grądzka-Rejak, M. Hańderek, S. Kalbarczyk, S. Piątkowski, M. Przegiętka, M. Sikora, T. Toborek, J. Wróbel, vol. 2, Warsaw 2016.
• “Polska pod okupacją 1939–1945”, eds. M. Grądzka-Rejak, M. Hańderek, S. Kalbarczyk, S. Piątkowski, M. Przegiętka, M. Sikora, T. Toborek, J. Wróbel, vol. 3, Warsaw 2019.
• Po jednej i drugiej stronie linii Ribbentrop-Mołotow. Okupacja niemiecka i sowiecka ziem polskich w latach 1939–1941 w porównaniu, eds. S. Kalbarczyk, M. Przegiętka, Warsaw 2020, vol. 1.
• W cieniu Einsatzgruppen. Volksdeutscher Selbstschutz w okupowanej Polsce 1939–1940, eds. I. Mazanowska, T. Ceran, M. Przegiętka, Warsaw–Bydgoszcz 2021.
• “Polska pod okupacją 1939–1945”, eds. M. Grądzka-Rejak, S. Kalbarczyk, S. Piątkowski, M. Przegiętka, T. Toborek, vol. 4, Warsaw 2025.
• Im Schatten der Einsatzgruppen. Volksdeutscher Selbstschutz im besetzten Polen 1939–1940, eds. I. Mazanowska, T. Ceran, M. Przegiętka, trans. W. Niemirowski, Warsaw 2025.

Academic and organizational activities

Participation in research projects

• Since 2024, he has participated in the research project “Polscy Niemcy 1939–1945. Postawy i sytuacja obywateli polskich narodowości niemieckiej na ziemiach wcielonych do III Rzeszy i w Generalnym Gubernatorstwie”, led by Prof. Tomasz Chinciński (grant awarded by the Minister of Education and Science under the National Programme for the Development of the Humanities – within the “National Heritage” module for 2024–2029, project no. NPRH/DN/SN/0105/2023/12).
• From 2018 to 2019, he participated in the Pilecki Institute research project “Polski wiek XX. Nowe Perspektywy”.

Editorial board memberships

• Chair of the editorial board of the publication series “Polska pod okupacją 1939–1945” from 2016 to 2026.

Scholarships

• Fritz Stern Scholarship in Freiburg im Breisgau (2012);
• DAAD Scholarship in Berlin (Freie Universität, 2010);
• Erasmus Scholarship in Berlin (Freie Universität, 2008/2009).