Zapisy Terroru

Hale Mirowskie w czasie Powstania

Hala_Mirowska_1932
1932 rok, fot. Wikimedia

W dynamicznie rozwijających się XIX-wiecznych miastach europejskich hale targowe odgrywały ważną rolę w „krwioobiegu” życia gospodarczo-handlowego, metaforycznie wyrażoną przez Emila Zolę w tytule niezrównanego naturalistycznego fresku: „Brzuch Paryża”.

Choć ich warszawski odpowiednik wielkością nie dorównywał słynnemu francuskiemu starszemu bratu – ogromnym Halom Centralnym, przypadająca na przełom XIX i XX wieku inwestycja władz municypalnych była przejawem urbanistycznej modernizacji – uważano, że ich budowa pozwoli na lepszą organizację handlu w mieście i przełoży się na podniesienie warunków higienicznych sprzedaży, poprzez przeniesienie jej z otwartej przestrzeni do zamkniętych pomieszczeń.

Zapisy Terroru

Teatr Wielki płonie

PIC_1-U-6872
widok na plac Zamkowy, fot. NAC

Przedwojenna Warszawa była miastem kontrastów. Prócz przeludnionych czynszówek Woli, ubogich rejonów Powiśla, Starego Miasta czy dzielnicy północnej, składały się na nią wytworniejsze kwartały, dzięki którym zyskiwała czasem miano „Paryża Północy”.

Zapisy Terroru

Uciszyć śmiech – ogród jordanowski przy Bagateli 2

PIC_107-365-4
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

„Co to jest ogród jordanowski?” – pytał w tytule broszury z 1938 roku anonimowy autor, odpowiadając: „pewien określony i zamknięty teren, przeznaczony wyłącznie dla dzieci do lat czternastu, odpowiednio urządzony i prowadzony według wypracowanego systemu, mającego na celu fizyczny i moralny rozwój dziecka. (…) Tylko ogród jordanowski jest idealnym miejscem codziennego spaceru dla dziecka bez względu na porę roku i pogodę”.

Zapisy Terroru

Co działo się w ogrodach sejmowych…

PIC_1-A-800
Obrady sejmu w 1928 roku, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

„Półtora wieku walk, krwawych i ofiarnych, znalazło swój tryumf w dniu dzisiejszym. Półtora wieku marzeń o wolnej Polsce czekało na ziszczenie w obecnej chwili. Dzisiaj mamy wielkie święto narodu, święto radości po długiej ciężkiej nocy cierpień. W tej godzinie wielkiego serc polskich bicia czuję się szczęśliwym, że przypadł mi zaszczyt otwierać sejm polski, który znowu będzie domu swego ojczystego jedynym panem i gospodarzem” – mówił w lutym 1919 roku podczas inauguracji Sejmu Ustawodawczego w budynku przy ulicy Wiejskiej Józef Piłsudski.

Zapisy Terroru

Odpowiedzialność zbiorowa [zeznanie Eugenii Jastrzębskiej]

Skan_111
Fabryka Broni w Radomiu, lata 20. XX wieku. Fot: Ośrodek Kultury i Sztuki „Resursa Obywatelska” w Radomiu.

We wrześniu 1942 r. polscy żołnierze podziemia starli się z Niemcami w Różkach pod Radomiem. Przy Polakach znaleziono pistolety Vis, produkowane przez radomską Fabrykę Broni. Spowodowało to krwawy odwet Niemców na jej pracownikach.

Zapisy Terroru

Masakra w klasztorze [zeznanie Aleksandra Kisiela]

Collegium_Bobolanum_-_place_of_remembrance_-_02
Tablica upamiętniająca mord. Źródło: Wikimedia Commons

Stawiając sobie za cel likwidację polskich elit i walkę z Podziemiem, Niemcy konsekwentnie prześladowali polskie duchowieństwo. Masakra w Domu Pisarzy na ul. Rakowieckiej 61 na początku Powstania Warszawskiego nie ma żadnego innego wytłumaczenia. Na pytanie, co się stanie z duchownymi z klasztoru, jeden z Niemców miał odpowiedzieć „Ich werde jeden Priester niederschießen (Zastrzelę wszystkich księży)” – wspomniał o. Aleksander Kisiel SJ.

Zapisy Terroru

Bestie w spódnicach [zeznanie Krystyny Jaworskiej]

Luise Danz podczas procesu, 1947 r.

Kelnerka, pracowniczka poczty i właścicielka restauracji. Przed wojną wiodły spokojne i stateczne życie, by po jej wybuchu przeistoczyć się w brutalne sadystki. Therese Brandl, Luise Danz i Alice Orlowski okazały się jednymi z największych zbrodniarek w KL Auschwitz.

Zapisy Terroru

Proces załogi KL Auschwitz-Birkenau

Infamous_train_track_to_carry_prisoners_to_gas_chambers_for_execution_-_Auschwitz_II-Birkenau_(9307428048)
Rampa kolejowa, przy której dokonywano selekcji ludzi przywożonych do KL Auschwitz. Fot. Wikimedia Commons.

24 listopada 1947 roku cała Polska wstrzymała oddech i zwróciła swoją uwagę na salę Muzeum Narodowego w Krakowie, gdzie rozpoczynał się proces czterdziestu członków załogi obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Sala rozpraw była wypełniona po brzegi, a na zewnątrz budynku zamontowano głośniki, by wszyscy zainteresowani mogli śledzić przebieg rozprawy. Obecni byli również obserwatorzy zagraniczni – prasa, przedstawiciele konsulatów i ambasad z krajów leżących po obu stronach żelaznej kurtyny. Zbrodniarzy sądził Najwyższy Trybunał Narodowy, polski odpowiednik Trybunału Norymberskiego.

Zapisy Terroru

100-lecie bolszewickiej policji politycznej

Sierpieñ 1920, Bia³ystok Wojna polsko-bolszewicka. Cz³onkowie Polskiego Komitetu Rewolucyjnego - komunistycznego rz¹du przygotowanego w Moskwie dla wprowadzenia bolszewickiego ³adu w Polsce; na zdjêciu: Wisner, Dolecki, Glicki, Skworcow, Feliks Dzier¿yñski, Julian Marchlewski, Feliks Kon, Szipow, Buchman, Szymañski, Rudnicki. Fot. NN, zbiory Oœrodka KARTA [wojna 1920, w³adza, komunizm, bolszewicy, Polski Komitet Rewolucyjny, polityka, rz¹d]
Członkowie Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski w Białymstoku (sierpień 1920). Feliks Dzierżyński drugi od lewej w środkowym rzędzie. Fot. Wikimedia Commons.

7 grudnia 1917 r. Rada Komisarzy Ludowych Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej ustaliła na swoim posiedzeniu, że należy podjąć ekstremalne środki walki z kontrrewolucjonistami. Powstała złowroga Czeka na czele z „krwawym Feliksem”.

Zapisy Terroru

Radomska katownia gestapo [zeznanie Stanisława Glogiera]

Radom_była_siedziba_NKWD_3
Była siedziba gestapo w Radomiu przy ul. Kościuszki 6. Fot: Wikimedia Commons.

Budynek przy ul. Kościuszki 6 nie kojarzy się dobrze mieszkańcom Radomia. W czasie II wojny światowej mieściła się tam siedziba gestapo, gdzie więziono i torturowano Polaków.

Ta strona wykorzystuje pliki cookie dla lepszego działania serwisu. Możesz zablokować pliki cookie w ustawieniach
przeglądarki. Więcej informacji w Polityka prywatności strony.

FreshMail.pl
 

FreshMail.pl